سیگنال جدید
بازارهای مالی هفته گذشته را چگونه سپری کردند؟
بازارهای مالی هفته گذشته را تحت تاثیر برخی عوامل اقتصادی و سیاسی به پایان رساندند. تحولات ونزوئلا سبب شد تا طلای جهانی با واکنش مثبت اما مقطعی همراه شود. بازار دلار و طلای داخلی نیز به این تحولات واکنش نشان دادند. از سوی دیگر اجرای رسمی سیاست تکنرخی شدن ارز موجب شده است تا بازار سهام با افزایش سطح خوشبینیها به سطوح بالایی دست یابد. شاخص کل بورس در هفته گذشته با بازدهی بیش از هفتدرصدی به کار خود پایان داد.
بورس پس از اصلاح سیاستها
بازار سهام در هفته گذشته تحت تاثیر سیاستهای ارزی جدید گام بلندی را برای فتح کانالهای بالاتر برداشت. بهطوریکه شاخص کل بورس با رشد بیش از هفتدرصدی طی هفته قبل در محدوده چهار میلیون و 363 هزار واحد قرار گرفت. نماگر هموزن در این میان مغفول ماند. این شاخص در هفته گذشته با بازدهی حدود دودرصدی همراه شد. به نظر میرسد استقبال بازار از نمادهای شاخصساز به دلیل رشد قیمت دلار سبب شد تا نمادهای کوچکتر دوباره در اولویت دوم قرار بگیرند.
طی هفته گذشته بازار سهام موفق شد میزبان بیش از 5 /4 همت پول حقیقی باشد. هرچند در روز چهارشنبه شدت گرفتن عرضهها، موجب شد تا بورس تهران از هیجانات اواسط هفته فاصله بگیرد، اما به نظر میرسد جریان نقدینگی در حال جابهجایی میان نمادهای بورسی است
و احتمال آنکه دوباره از هفته آینده صفهای خرید گستردهای شکل بگیرد، بسیار بالاست. بهخصوص آنکه ارزش معاملات در روز پایانی هفته به بیش از 25 همت رسیده است. علاوه بر این، صفنشینی همه نمادهای اهرمی از ابتدای هفته حکایت از آن دارد که انتظار اهالی بازار از ادامه روند صعودی تقویت شده است.
مروری بر نسبتهای مهم بازاری نیز حکایت از آن دارند که اگر معادلات سیاسی دچار تغییر و تحولات زیادی نشود، میتوان تارگتهای بالایی را برای بازار متصور شد. با عبور قیمت دلار توافقی از مرز 130 هزار تومان، مفروضات تحلیلگران بنیادی از دلار برای سال آینده تغییر چشمگیری داشته است. همچنان P /E آیندهنگر بازار حوالی 5 /4 واحد قرار دارد و ارزش بازار از 100 میلیارد دلار فاصله نگرفته است. میتوان برای شاخص بورس تارگتهای پنجمیلیونی و حتی بالاتر را در نظر گرفت اما این مسیر ممکن است با دستاندازهایی همراه باشد که فرصت خرید برای جریان نقدینگی جدید خواهد بود. در صورت اصلاح شاخص در کوتاهمدت سطح تکنیکال سه میلیون و 500 هزار واحد اولین حمایت محسوب میشود.
رکوردشکنی دلار
قیمت دلار این هفته هم با جهشهای قیمتی همراه شد. هرچند سیاستگذار در عمل قیمتهای تالار اول و دوم توافقی را یکسان کرد و به بیش از 130 هزار تومان رساند، اما همچنان دلار در بازار غیررسمی برای عبور از مرزهای جدید خیز برداشته است. هر برگ اسکناس آمریکایی در بازار آزاد از 148 هزار تومان عبور کرد تا بازدهی هفتگی این ارز جهانشمول به هفت درصد برسد.
برآیند تحولات بازار ارز در هفته اخیر نشان میدهد دلار وارد یک دوره گذار حساس و پرآزمون شده است؛ دورهای که نمیتوان آن را صرفاً یک جهش هیجانی دانست. افزایش نرخ دلار تا سطوح بالاتر و ثبت سقفهای جدید، در کنار اصلاحهای مقطعی، بازتاب مستقیم اجرای سیاست حرکت به سمت تکنرخی شدن ارز و تلاش سیاستگذار برای کاهش شکافهای قیمتی است.
در این هفته، دلار تحت تاثیر دو نیروی متضاد حرکت کرد. از یکسو، انتظارات تورمی و واکنشهای رفتاری بازار به اصلاحات ارزی باعث شد تقاضای احتیاطی افزایش یابد و نرخ دلار بهسرعت به سطوح بالاتر میل کند. این واکنش، رفتاری قابلانتظار در مواجهه با تغییر رژیم ارزی است؛ زیرا فعالان اقتصادی در فاز ابتدایی اصلاحات، معمولاً سناریوهای بدبینانه را زودتر در قیمتها منعکس میکنند. از سوی دیگر، نزدیک شدن نرخهای رسمی و بازار آزاد و کاهش محسوس فاصله قیمتی، نیرویی بازدارنده در برابر تداوم جهشها ایجاد کرد و اجازه نداد بازار وارد فاز بیثباتی شدید شود.
کاهش فاصله نرخ بازار آزاد با نرخهای مرکز مبادله به سطوح بسیار محدود، یکی از مهمترین پیامهای این هفته بود. این همگرایی نشان میدهد سیاستگذار در حال ارسال سیگنال جدی برای حذف رانتهای ارزی است. در چنین شرایطی، بخشی از رشد دلار را باید نه بهعنوان کمبود واقعی ارز، بلکه بهعنوان بازتنظیم قیمتها و انتظارات تفسیر کرد. بازار در حال تطبیق خود با یک نرخ مرجع جدید و واقعیتر است.
بااینحال، نوسانات رفت و برگشتی دلار در طول هفته نشان داد که اعتماد بازار هنوز بهطور کامل تثبیت نشده است. هر اصلاح قیمتی، بهسرعت با ارزیابی دوباره پایداری سیاستها مواجه میشود و هر افزایش، با این پرسش همراه است که آیا سیاستگذار توان مدیریت پیامدهای تورمی را دارد یا خیر. بنابراین مسیر دلار بیش از آنکه تابع شوکهای مقطعی باشد، به اعتبار سیاستهای پولی و مالی مکمل وابسته شده است.
در جمعبندی، دلار در هفته اخیر وارد آزمون سیاستهای جدید شده است. اگر انضباط پولی، کنترل نقدینگی و شفافیت ارزی تداوم یابد، افزایشهای اخیر میتواند بهتدریج تعدیل شود و بازار به ثبات نسبی برسد. در غیر این صورت، هر وقفه یا تناقض در اجرا میتواند انتظارات تورمی را دوباره فعال کرده و نوسانها را تشدید کند.
بازگشت سکه و طلا به اوج
بازار سکه و طلا با پشتیبانی طلای جهانی رکوردهای جدیدی را به ثبت رساندند. هر گرم طلای 18 عیار دوباره از مرز 16 میلیون تومان عبور کرد. بررسیها از روند سکه نشان میدهد که دوباره هر قطعه سکه امامی به بیش از 165 میلیون تومان رسید. بازدهی هفتگی سکه نیز 11 درصد گزارش میشود. طلای 18 عیار نیز رشد 13درصدی را به ثبت رساند. طلای جهانی در کنار جهش دلار، از بازارهای طلایی حمایت کرد.
در هفته گذشته بازار طلای جهانی رفتاری متعادل اما متمایل به ثبات روبهصعود ملایم از خود نشان داد. در این دوره، طلا بیش از هر چیز تحت تاثیر ترکیبی از عوامل کلان اقتصادی، انتظارات سیاست پولی و فضای احتیاطی حاکم بر بازارهای مالی قرار داشت. سرمایهگذاران طلا را نه صرفاً بهعنوان دارایی سفتهبازانه، بلکه بهعنوان ابزار حفظ ارزش در برابر نااطمینانیها مدنظر قرار دادند.
مهمترین عامل حمایتی برای طلا در این بازه، فضای محتاطانه بازارهای جهانی بود. نگرانیها نسبت به چشمانداز رشد اقتصاد جهانی و تداوم ابهام در سیاستهای پولی بانکهای مرکزی باعث شد تقاضای محافظهکارانه برای طلا حفظ شود. در چنین فضایی، طلا توانست جایگاه خود را بهعنوان دارایی امن تثبیت کند و از فشار فروش شدید در امان بماند.
از سوی دیگر، انتظارات مربوط به نرخ بهره نقش تعیینکنندهای در رفتار قیمت طلا داشت. هرچند احتمال کاهش سریع نرخ بهره بهطور کامل در قیمتها منعکس نشده بود، اما بازار به این نتیجه رسیده که فضای سیاست پولی در آینده کمتر انقباضی خواهد بود. این موضوع باعث شد بازده واقعی داراییهای بدون ریسک جذابیت کمتری پیدا کند و بهصورت غیرمستقیم از قیمت طلا حمایت شود. بااینحال، همین عامل مانع از جهشهای تند قیمتی نیز شد، زیرا عدم قطعیت درباره زمان و شدت تغییر سیاستها همچنان پابرجا بود.
عامل دیگر، رفتار دلار آمریکا بود که در این بازه نوسان محدودی داشت. ثبات نسبی دلار باعث شد طلا در یک محدوده مشخص نوسان کند و حرکتهای آن بیشتر جنبه اصلاحی و تثبیتی داشته باشد تا روندی پرشتاب. این شرایط نشان میدهد که بازار طلا در حال جمعآوری انرژی برای حرکت بعدی است و هنوز سیگنال قاطعی برای شکست سطوح کلیدی ارائه نشده است.
در مجموع، طلای جهانی در این بازه زمانی در فاز تعادل و انتظار قرار داشت. نبود شوکهای شدید اقتصادی یا سیاسی باعث شد روند قیمتها آرام و کنترلشده باشد. تا زمانی که عدم قطعیتهای کلان اقتصادی و سیاست پولی ادامه داشته باشد، طلا همچنان میتواند جایگاه خود را بهعنوان دارایی امن حفظ کند و با گرایش خنثی تا صعودی ملایم به مسیر خود ادامه دهد.
سقوط نفت به زیر 60 دلار
در هفته گذشته، بازار نفت برنت بهطور کلی در فضایی محتاطانه و با تمایل ملایم به نزول حرکت کرد. رفتار قیمت در این دوره کوتاه نشان داد که بازار بیش از هر چیز زیر سلطه نگاه میانمدت معاملهگران نسبت به تعادل عرضه و تقاضای جهانی قرار دارد و محرکهای مقطعی نتوانستند روند مشخص و پایداری ایجاد کنند. نفت برنت در این بازه بیشتر در یک دامنه محدود نوسان داشت که نشانهای از تردید فعالان بازار نسبت به مسیر آینده قیمتهاست.
عامل اصلی اثرگذار بر بازار در این مقطع، چشمانداز مازاد عرضه بود. انتظارات از افزایش تولید در میان برخی تولیدکنندگان بزرگ و همچنین تداوم سطح بالای ذخایر نفتی باعث شد فشار روانی بر قیمتها حفظ شود. این موضوع موجب شد هر حرکت صعودی با عرضه جدید مواجه شود و بازار نتواند از سطوح مقاومتی عبور کند. در چنین شرایطی، تمایل سرمایهگذاران به اتخاذ موقعیتهای خرید بلندمدت کاهش یافت و تمرکز بیشتر بر معاملات کوتاهمدت و کمریسک قرار گرفت.
از سوی دیگر، وضعیت تقاضای جهانی نیز نتوانست نقش حمایتی قدرتمندی برای قیمت نفت ایفا کند. نگرانیها نسبت به رشد اقتصاد نهچندان قوی در برخی اقتصادهای بزرگ مصرفکننده انرژی، باعث شد پیشبینیها از رشد تقاضا محتاطانه باقی بماند. این عامل، در کنار عرضه نسبتاً فراوان، تعادل بازار را به سمت فشار نزولی سوق داد و مانع شکلگیری یک روند صعودی قوی شد.
در بعد ژئوپلیتیک، هرچند ریسکهای سیاسی در برخی مناطق تولیدکننده نفت همچنان وجود داشت، اما بازار نشان داد که در این بازه زمانی حساسیت بالایی به این اخبار ندارد. دلیل این موضوع آن است که فعالان بازار معتقدند حتی در صورت بروز اختلالهای محدود، ظرفیت مازاد تولید و ذخایر موجود میتواند اثر این ریسکها را خنثی کند. بنابراین، ریسکهای ژئوپلیتیک بیشتر باعث افزایش نوسانات کوتاهمدت شدند تا تغییر جهت کلی بازار.
از منظر رفتاری، نفت برنت در این دوره بیشتر در فاز تجمیع و اصلاح قرار داشت. نبود محرک قوی صعودی باعث شد بازار انرژی در حالت انتظار باقی بماند و معاملهگران بهدنبال سیگنالهای شفافتری از سمت دادههای اقتصادی و سیاستهای تولیدکنندگان باشند.
بهطور کلی، پیام این بازه زمانی آن است که تا زمانی که نشانههای قویتری از رشد تقاضا یا محدودیت معنادار در عرضه ظاهر نشود، بازار نفت برنت احتمالاً در مسیر نوسانی با گرایش خنثی تا نزولی ملایم باقی خواهد ماند.
