شناسه خبر : 51612 لینک کوتاه
تاریخ انتشار:

چشم‌انداز غذا

کدام کشورها نبض غذا را در دست دارند؟

 

آزاده چیذری / نویسنده نشریه 

در فصل تابستان، شرایط در کشورهای اصلی تولیدکننده غلات برای برداشت خوب مساعد است، اما مناطقی مانند شرق و جنوب اوکراین، منطقه جنوب غربی روسیه و مرکز چین وجود دارند که در آنها هوای خشک برای مدت طولانی ادامه دارد و این امر پتانسیل برداشت را کاهش می‌دهد.

در غرب میانه و دشت‌های ایالات‌متحده، شرایط بسیار مطلوبی برای گندم بهاره، ذرت و سویا باقی مانده است که همچنان پیش‌بینی‌های مربوط به محصول را افزایش داده و بر قیمت‌های جهانی فشار وارد می‌کند. پس از یک دوره کوتاه هوای گرم، این مناطق دوباره بارندگی‌های شدیدی را تجربه کرده‌اند که موجب کاهش دما شده است.

در دشت‌های کانادا، به ویژه در مناطق خشک استان آلبرتا، بارندگی رخ خواهد داد که در مقابل دمای پایین، به بهبود وضعیت محصولات گندم بهاره و کلزا و همچنین سویا و ذرت ادامه خواهد داد. در استرالیا، بارندگی در حال افزایش است و ذخایر آب مزارع گندم، جو و کانولای زمستانی را افزایش می‌دهد که به احیای پوشش گیاهی کمک خواهد کرد. پیش‌بینی می‌شود طوفان‌های بیشتری در ماه آگوست رخ دهد و باران را به تمام مناطق کشت برساند.

غرب اوکراین شاهد بارندگی بیش‌ازحد بوده است که ذخایر آب را دوباره پر کرده، اما برداشت را به تاخیر انداخته و به دلیل شیوع بیماری‌های قارچی، کیفیت گندم و جو را کاهش داده است، در حالی که مناطق شرقی و جنوبی همچنان از گرما و خشکسالی رنج می‌برند و در حال حاضر آسیب‌هایی به محصولات آفتابگردان که در برابر خشکسالی بسیار مقاوم‌تر هستند، دیده می‌شود. گرما و خشکسالی در منطقه دریای سیاه در جنوب غربی روسیه ادامه دارد، جایی که کمبود بارندگی نیز پتانسیل عملکرد محصولات دیررس را کاهش می‌دهد. در سایر مناطق کشت در روسیه، شرایط برای محصولات زودرس و دیررس همچنان مطلوب است. چین مرکزی، به ویژه دشت شمال چین، بیشتر از سایر مناطق تحت تاثیر گرما و خشکسالی قرار گرفته است، اما باران‌های پراکنده پیش‌بینی می‌شود. در همین حال، شرایط در مناطق کشت ذرت و سویا در شمال شرقی چین مطلوب بوده و همچنان مطلوب است. در مجموع، در این گزارش قصد داریم بررسی کنیم که کدام کشورها بارندگی خوبی داشته‌اند، در نتیجه می‌توانند محصولات کشاورزی بهتری داشته باشند؟

آفتِ تغییرات اقلیمی

محصولاتی که در محیط‌های بسیار خاص رشد می‌کنند، با پیشرفت تغییرات اقلیمی با سخت‌ترین شرایط روبه‌رو خواهند شد، اما حتی محصولات نسبتاً مقاومی که بیشتر به آنها متکی هستیم -مانند گندم، ذرت و برنج- نیز تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.

تغییرپذیری بارندگی -چه خشکسالی و چه بارش بیش‌ازحد- بسته به آب‌وهوا، خاک و مرحله رشد، محصولات را به طور متفاوتی تحت تاثیر قرار می‌دهد. برخی از محصولات به ویژه هنگامی که بارندگی نامنظم یا شدید می‌شود، آسیب‌پذیر هستند و این آسیب‌پذیری اغلب مختص منطقه است.

یکی از حساس‌ترین محصولات به بارندگی، گندم است، به ویژه در مناطق نیمه‌خشک. در کشورهایی مانند هند، استرالیا و بخش‌هایی از دشت‌های بزرگ ایالات‌متحده، گندم به شدت به باران‌های فصلی به موقع وابسته است. خشکسالی در طول گل‌دهی و پر شدن دانه می‌تواند عملکرد را به شدت کاهش دهد، در حالی که باران غیرمنتظره نزدیک به زمان برداشت، کیفیت دانه را کاهش داده و بیماری‌های قارچی را افزایش می‌دهد.

محصول ذرت در طول گرده‌افشانی بسیار آسیب‌پذیر است. در کشورهای جنوب صحرای آفریقا -به ویژه در کنیا و زامبیا- عملکرد ذرت هنگام قطع یا تاخیر در بارندگی به طرز چشمگیری کاهش می‌یابد. در غرب میانه ایالات‌متحده، بارندگی بیش‌ازحد می‌تواند باعث غرقاب‌ شدن و آسیب به ریشه شود و بهره‌وری را کاهش دهد.

اگرچه برنج به آب قابل توجهی نیاز دارد، اما به طور متناقضی در برابر بارندگی‌های شدید نیز آسیب‌پذیر است. در مناطق وابسته به باران‌های موسمی مانند بنگلادش و بخش‌هایی از جنوب شرقی آسیا، تاخیر در بارش‌های موسمی باعث ایجاد تنش خشکسالی می‌شود، در حالی که سیل شدید می‌تواند مزارع را برای مدت طولانی زیر آب برده و محصولات را از بین ببرد. افزایش تغییرات آب‌وهوایی، سیستم‌های برنج را به ویژه حساس می‌کند.

سویا هم به خشکسالی و هم به رطوبت بیش‌ازحد حساس است. در برزیل و آرژانتین، الگوهای نامنظم بارندگی مرتبط با رویدادهای ال نینو، از طریق خشکسالی یا افزایش شیوع قارچ‌ها در فصول مرطوب، عملکرد را کاهش داده است. محصولات باغی نیز به شدت به بارندگی حساس هستند. انگور، که به طور گسترده در فرانسه و ایتالیا کشت می‌شود، از باران بیش‌ازحد در نزدیکی فصل برداشت رنج می‌برد که باعث کاهش غلظت قند و افزایش آفت محصول می‌شود. به طور مشابه، سبزی‌هایی مانند گوجه‌فرنگی در آب‌وهوای مدیترانه‌ای و گرمسیری تحت تاثیر بارندگی نامنظم، ترک‌خوردگی میوه و پوسیدگی ریشه را تجربه می‌کنند.

به طور کلی، محصولات در مناطقی که کشاورزی به جای آبیاری به بارندگی فصلی وابسته است، آسیب‌پذیرتر هستند. مناطق نیمه‌خشک، آب‌وهوای موسمی و مناطق مستعد خشکسالی با بیشترین خطر روبه‌رو هستند. با افزایش نوسانات بارندگی ناشی از تغییرات اقلیمی -که دوره‌های خشکسالی طولانی‌تر و طوفان‌های شدیدتری را به همراه دارد- غلات اساسی و محصولات با ارزش بالا بیشتر در معرض خطر قرار می‌گیرند و امنیت غذایی و معیشت کشاورزان را در سراسر جهان تهدید می‌کنند.

صادرات رطوبت

جنگل‌ها نقش حیاتی در تامین بارندگی برای مناطق کشاورزی دارند و از تولید محصولات کشاورزی و فعالیت‌های تجارت جهانی حمایت می‌کنند. مطالعه اخیر (نوامبر 2025) مرکز تاب‌آوری استکهلم که در مجله Nature Water منتشر شده است، تاکید می‌کند که برای مدیریت خطرات جهانی غذا، حفظ جنگل‌های واقع در خلاف جهت باد مناطق کشاورزی ضروری است.

در دهه‌های اخیر، رویدادهای شدید آب‌وهوایی مکرر و شدیدتر شده‌اند و باعث از دست رفتن بیش از نیمی از موارد تولید محصولات کشاورزی در سراسر جهان هستند. همزمان، جنگل‌زدایی شدید، توانایی جنگل‌ها را در تامین رطوبت پایدار برای مناطق کشاورزی کاهش داده و سبب کاهش تبخیر، کاهش بارندگی و تغییر فصول بارانی شده است.

طبق مطالعه‌ای که پژوهشگران این مرکز، اگنس پرانیندیتا، اینگو فِتزِر و لان وانگ-اِرلَندسون انجام داده‌اند، جریان‌های رطوبت، جنگل‌ها را نه‌تنها با مناطق کشاورزی درون کشورها، بلکه با مرزهای بین کشورها نیز مرتبط می‌کنند. برای درک چگونگی نقش جنگل‌ها در تولید و صادرات محصولات کشاورزی جهانی، پژوهشگران جریان‌های رطوبت را با داده‌های تولید و صادرات محصولات کشاورزی مقایسه کردند.

نتایج نشان داد که کشورها به یکدیگر وابسته هستند؛ این وابستگی متقابل به خوبی در مورد برزیل نشان داده شده است. جنگل‌های برزیل علاوه بر تامین رطوبت برای مناطق کشاورزی خود، بر تولید محصولات کشاورزی در پرو، اکوادور، بولیوی، پاراگوئه، اروگوئه و آرژانتین تاثیر می‌گذارند.

پرانیندیتا، نویسنده اصلی این مطالعه، توضیح می‌دهد: «این کشورها 10 درصد از صادرات جهانی محصولات کشاورزی را که در این مطالعه به آن اشاره شده است، از جمله محموله‌های ارسالی به اروپا، آسیا، آفریقا و اقیانوسیه تشکیل می‌دهند. بنابراین، کشورهایی که از کشورهای آمریکای جنوبی محصولات کشاورزی وارد می‌کنند، به طور غیرمستقیم به رطوبت جنگل‌های برزیل وابسته هستند.» این مطالعه نشان می‌دهد که به طور کلی، زمین‌های کشاورزی در 155 کشور تا 40 درصد از بارش سالانه خود را به رطوبت جنگل‌های واقع در کشورهای دیگر وابسته هستند. برای مثال، موفقیت در تولید و صادرات محصولات کشاورزی از آفریقای مرکزی به شدت به شیوه‌های موثر حفاظت از جنگل‌ها در جمهوری دموکراتیک کنگو و جمهوری آفریقای مرکزی وابسته است. با این حال، برخی از کشورهای «وابسته» به کشورهایی که رطوبت را تامین می‌کنند، کمک می‌کنند. برای نمونه، برزیل رطوبت پاراگوئه، اروگوئه و آرژانتین را تامین می‌کند و در عین حال از این کشورها محصولات کشاورزی وارد می‌کند. در این صورت، شیوه‌های حفاظتی در برزیل مزایای مستقیم برای همسایگانش و تاثیر غیرمستقیم بر عرضه محصولات کشاورزی خود این کشور خواهد داشت.

در نهایت، پژوهشگران مشاهده می‌کنند که وابستگی رطوبتی میان دو کشور می‌تواند بر عرضه محصولات کشاورزی به یک کشور ثالث نیز تاثیر بگذارد؛ اینگو فتزر، می‌افزاید: «تولید محصولات کشاورزی در اوکراین به تامین رطوبت از جنگل‌های روسیه وابسته است. هنگامی که تولید و صادرات محصولات کشاورزی از اوکراین مختل شود، همان‌طور که از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ شاهد بوده‌ایم، عرضه غلات اصلی به کشورهای خاورمیانه، آسیا و آفریقا می‌تواند تحت تاثیر قرار گیرد.»

یافته‌های این مطالعه بر اهمیت حفاظت از جنگل‌ها برای تامین محصولات کشاورزی در آینده تاکید می‌کند. لان وانگ-ارلندسون، پژوهشگر، نتیجه‌گیری می‌کند: «شیوه‌های موثر حفاظت از جنگل‌ها می‌تواند به کاهش خطرات فزاینده ناشی از تغییرات اقلیمی که کشاورزی را تهدید می‌کنند، کمک کند.» این نوع جریان، نمونه‌ای ایده‌آل از همکاری دوجانبه سودمند برای دو طرف ارائه می‌دهد که در آن یک کشور با حفظ جنگل‌های خود از واردات پایدار محصولات کشاورزی سود می‌برد و کشور دیگر از شرایط آب‌وهوایی مطلوب که از تولید کشاورزی پشتیبانی می‌کند، بهره‌مند می‌شود.

دانشمندان گفتند که برزیل به دلیل وابستگی‌اش به رطوبت بازیافتی ملی، استثنایی است. جنگل‌های برزیل تقریباً 9 درصد از بارندگی سالانه ملی را در مناطق کشاورزی خود بازیافت می‌کنند و به شش درصد از تولید محصولات کشاورزی جهانی و 9 درصد از صادرات محصولات کشاورزی جهانی کمک می‌کنند. به طور مشابه، آرژانتین نقطه کانونی وابستگی به رطوبت فرامرزی است و حدود 14 درصد از بارندگی سالانه خود را از منابع فرامرزی، عمدتاً برزیل، دریافت می‌کند. طبق این مطالعه، آرژانتین سه درصد از تولید محصولات کشاورزی جهانی و شش درصد از صادرات محصولات کشاورزی جهانی را به خود اختصاص می‌دهد.

جنگل‌های گرمسیری در مقایسه با جنگل‌های فراگرمسیری، درصد بالایی از بارندگی را برای کشورهای کشاورزی در مسیر باد تامین می‌کنند. در این گزارش آمده است: «جنگل‌ها در کشورهایی مانند برزیل، اندونزی و جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) درصد بالایی از بارندگی را برای مناطق کشاورزی ملی حفظ می‌کنند که در مجموع 10 درصد از تولید جهانی محصولات کشاورزی را تشکیل می‌دهند.» جمهوری دموکراتیک کنگو، بولیوی، برزیل، پرو، کانادا و روسیه به عنوان تامین‌کنندگان رطوبت و محصولات کشاورزی بسیار مهم هستند. در مجموع، آنها مسئول 13 درصد از تولید جهانی محصولات کشاورزی و 20 درصد از صادرات جهانی محصولات کشاورزی هستند. دانشمندان تاکید کردند که ارزیابی آنها نشان می‌دهد که حفاظت استراتژیک از جنگل‌های واقع در خلاف جهت باد مناطق کشاورزی می‌تواند برای حفظ عرضه جهانی محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد.

69

متنعم‌ها

بارندگی همواره یکی از تعیین‌کننده‌ترین عوامل طبیعی در شکل‌دهی بهره‌وری کشاورزی بوده است. کشورهایی که بارندگی نسبتاً فراوان و قابل اعتمادی دارند، اغلب از فصول رشد طولانی‌تر، هزینه‌های آبیاری کمتر، خاک‌های غنی‌تر و سیستم‌های کشت متنوع‌تری برخوردارند. با این حال، صرفاً میزان بارندگی مهم نیست، بلکه توزیع فصلی، شدت و تعامل آن با خاک، توپوگرافی و شیوه‌های کشاورزی نیز اهمیت دارد. در سراسر جهان، چندین کشور از نظر تاریخی از الگوهای بارندگی مطلوب بهره‌مند شده‌اند و این امر سبب شده آنها به تولیدکنندگان و صادرکنندگان عمده کشاورزی تبدیل شوند.

1- برزیل

این کشور یکی از بارزترین نمونه‌هایی است که بارندگی از موفقیت کشاورزی در مقیاس بزرگ پشتیبانی می‌کند. بخش عمده‌ای از جنوب و مرکز برزیل سالانه بین هزار تا دو هزار میلی‌متر بارندگی دریافت می‌کند، به ویژه در ایالت‌هایی مانند پارانا، ریو گرانده دو سول و بخش‌هایی از ماتو گروسو.

برزیل با ترکیب خاک‌های حاصلخیز در برخی مناطق و فناوری پیشرفته کشاورزی، به یک رهبر جهانی در سویا، قهوه، نیشکر، ذرت، گوشت گاو و مرغ تبدیل شده است. فصل بارندگی نسبتاً قابل پیش‌بینی، امکان کشت مضاعف در بسیاری از مناطق فراهم می‌کند و بهره‌وری در هر هکتار را افزایش می‌دهد. در حالی که بخش‌هایی از حوضه آمازون بارندگی بیش‌ازحد دریافت می‌کنند که کشاورزی مکانیزه را محدود می‌کند، بخش عمده‌ای از قلب کشاورزی برزیل از بارندگی با توزیع مناسب  بهره‌مند می‌شوند.

2- ایالات‌متحده

ایالات‌متحده مناطق بارندگی متنوعی دارد، اما چندین منطقه کشاورزی از بارندگی مطلوب بهره‌مند می‌شوند. غرب میانه -به ویژه ایالت‌هایی مانند آیووا، ایلینوی و ایندیانا- در طول فصل رشد، بارندگی متوسط ​​و به موقع دریافت می‌کنند. این امر از تولید گسترده ذرت، سویا و گندم پشتیبانی می‌کند. ایالت‌های جنوب شرقی از بارندگی فراوان برای پنبه، بادام‌زمینی و محصولات خاص بهره‌مند می‌شوند. اگرچه آبیاری در بخش‌هایی از کالیفرنیا و ایالت‌های غربی مهم است، اما بسیاری از پربارترین زمین‌های کشاورزی کشور به طور قابل توجهی به بارندگی طبیعی متکی هستند. بارش قابل اعتماد، همراه با مکانیزاسیون و سیستم‌های تحقیقاتی پیشرفته، ایالات‌متحده را به یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان کشاورزی جهان تبدیل کرده است.

3- هند

کشاورزی هند به شدت تحت تاثیر سیستم باران‌های موسمی است. بادهای موسمی جنوب غربی از ژوئن تا سپتامبر، به ویژه در مناطق شرقی، شمال شرقی و ساحلی، بارندگی قابل توجهی را به همراه دارند. ایالت‌هایی مانند بنگال غربی، آسام و کرالا بارندگی سالانه بالایی دارند که از کشت برنج، چای، ادویه‌جات و باغبانی حمایت می‌کند. جلگه سند و گنگ از باران‌های فصلی که تولید گندم و برنج را حفظ می‌کنند، بهره‌مند می‌شود.

اگرچه تغییرپذیری بارندگی می‌تواند باعث خشکسالی یا سیل شود، اما سال‌های خوب بادهای موسمی به برداشت فراوان منتهی می‌شود. وابستگی به بارندگی، هند را هم بسیار پربار و هم آسیب‌پذیر می‌کند.

۴- اندونزی

آب‌وهوای گرمسیری اندونزی در بیشتر طول سال میزان بارندگی زیادی را فراهم می‌کند. بسیاری از مناطق سالانه بیش از دو هزار میلی‌متر بارندگی دارند. این بارندگی فراوان از شالیزارهای برنج، مزارع روغن پالم، کائوچو، کاکائو، قهوه و میوه‌های گرمسیری پشتیبانی می‌کند. جزیره جاوه، به ویژه، خاک‌های آتشفشانی حاصلخیز را با بارندگی قابل اعتماد ترکیب می‌کند که آن را به یکی از پربارترین مناطق کشاورزی در جنوب شرقی آسیا تبدیل می‌کند.

با این حال، بارندگی بیش‌ازحد در برخی مناطق می‌تواند باعث فرسایش خاک و سیل شود که نیاز به مدیریت دقیق زمین دارد.

۵- ویتنام

ویتنام از بارندگی‌های موسمی شدید، به ویژه در دلتای مکونگ و دلتای رودخانه سرخ، بهره‌مند است. این مناطق از جمله پربارترین مناطق کشت برنج در جهان هستند.

این کشور با داشتن فصول مرطوب قابل اعتماد، به یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان برنج، قهوه، فلفل و غذاهای دریایی تبدیل شده است. الگوهای بارندگی ویتنام امکان برداشت چندین محصول برنج را در سال در برخی مناطق فراهم می‌کند. با این حال، مانند سایر کشورهای وابسته به باران‌های موسمی، تغییرپذیری بارندگی به دلیل تغییرات اقلیمی، چالش‌های جدیدی ایجاد می‌کند.

۶- فرانسه

فرانسه دارای آب‌وهوای معتدل با بارندگی نسبتاً خوب در بیشتر نقاط کشور است. غرب و شمال فرانسه، تحت تاثیر سیستم‌های آب‌وهوایی اقیانوس اطلس، در طول سال بارندگی مداومی را دریافت می‌کنند. این امر از کشاورزی متنوع، از جمله گندم، جو، ذرت، انگور، لبنیات و دامداری پشتیبانی می‌کند. بارندگی مداوم فرانسه به نقش آن به عنوان یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان پیشرو کشاورزی در اروپا کمک می‌کند.

۷- نیوزیلند

آب‌وهوای اقیانوسی نیوزیلند، بارندگی قابل توجهی را به ویژه در جزیره شمالی و جزیره جنوب غربی فراهم می‌کند. این امر از مراتع سرسبز پشتیبانی می‌کند و این کشور را به یک رهبر جهانی در تولید لبنیات، بره و گوشت گاو تبدیل می‌کند.

بارندگی مداوم، نیاز به آبیاری را در بسیاری از مناطق دامداری کاهش می‌دهد. این مزیت طبیعی، همراه با دمای معتدل، به صادرات محصولات کشاورزی با کیفیت بالا کمک می‌کند.

۸- آرژانتین

منطقه پامپاس آرژانتین بارندگی متوسط ​​و نسبتاً قابل توجهی را دریافت می‌کند. این دشت حاصلخیز به یکی از تولیدکنندگان اصلی سویا، گندم و گوشت گاو در جهان تبدیل شده است. میزان بارندگی برای کشاورزی دیم در مقیاس بزرگ کافی است و وابستگی به آبیاری را کاهش می‌دهد. با این حال، خشکسالی‌های دوره‌ای مرتبط با تغییرات آب‌وهوایی می‌تواند تولید را مختل کند.

9- آلمان

آلمان از الگوهای بارندگی معتدل، به ویژه در مناطق شمالی و غربی خود، بهره می‌برد. این امر از تولید گندم، جو، سیب‌زمینی، چغندر قند و دامداری پشتیبانی می‌کند. بارش باران به طور کلی در فصول مختلف به خوبی توزیع شده است، اگرچه تغییرات آب‌وهوایی باعث افزایش تغییرپذیری می‌شود. از نظر تاریخی، بارندگی مداوم از عملکرد پایدار پشتیبانی کرده است.

10- تایلند

آب‌وهوای موسمی تایلند، بارندگی فراوانی را به ویژه در دشت‌های مرکزی و مناطق شمالی فراهم می‌کند. حوضه رودخانه چائو فرایا از باران‌های فصلی که از تولید برنج پشتیبانی می‌کنند، بهره‌مند می‌شود.

تایلند یکی از صادرکنندگان عمده برنج در جهان و همچنین تولیدکننده قابل توجه کائوچو، نیشکر و کاساوا است. بارندگی خوب از نظر تاریخی از تولید قوی کشاورزی پشتیبانی کرده است.

در مجموع، کشورهای بالا، از نظر تاریخی از بارندگی نسبتاً خوب بهره‌مند شده‌اند که بهره‌وری قوی کشاورزی و ظرفیت صادرات جهانی را پشتیبانی می‌کنند. با این حال، بارندگی به تنهایی موفقیت کشاورزی را تعیین نمی‌کند. تعامل میان بارندگی، کیفیت خاک، فناوری، حکومتداری و ادغام بازار در نهایت نتایج را شکل می‌دهد. در یک اقلیم در حال تغییر، کشورهایی که بهره‌وری کشاورزی را حفظ می‌کنند یا بهبود می‌بخشند، کشورهایی خواهند بود که نه‌تنها از بارندگی خوب بهره‌مند می‌شوند، بلکه منابع آب را عاقلانه مدیریت می‌کنند و در سیستم‌های کشاورزی مقاوم سرمایه‌گذاری می‌کنند. بنابراین، در حالی که بارندگی یک مزیت طبیعی ایجاد می‌کند، موفقیت پایدار کشاورزی به این بستگی دارد که ملت‌ها چگونه آن منبع طبیعی را به سیستم‌های غذایی پایدار و پربار تبدیل می‌کنند.

70

سالی که گذشت

سال ۲۰۲۵ تحت تاثیر تغییرات اقلیمی جهانی، از جمله تغییرات مرتبط با لانینا، باران‌های موسمی در آسیا، تغییر الگوهای بارندگی در آفریقا و شرایط مختلط در قاره آمریکا، شکل گرفت. در بسیاری از کشورها، بارندگی بالاتر از حد متوسط ​​یا به موقع، رطوبت مفید خاک را فراهم کرد، از کاشت و رشد محصول حمایت کرد و سبب نتایج مطلوب کشاورزی شد. در برخی دیگر، بارندگی نامنظم یا بیش‌ازحد هنوز چالش‌هایی را ایجاد می‌کرد، اما در کل، چندین منطقه بارندگی را تجربه کردند که تولید محصول را افزایش داد. در زیر این کشورها و مناطق را به تفصیل بررسی می‌کنیم.

۱- کنیا

یکی از نمونه‌های بارز بارندگی مفید در سال ۲۰۲۵، کنیا بود. طبق سیستم اطلاعات جهانی و هشدار زودهنگام فائو (GIEWS)، فصل بارندگی طولانی کنیا (مارس-می) شاهد میزان بارندگی بسیار بالاتر از حد متوسط، به ویژه در استان‌های مرکزی، دره ریفت و غربی بود. این شروع به موقع و بارش فراوان، رطوبت خاک را به طور قابل توجهی بهبود بخشید و از توسعه محصولات غلات، از جمله ذرت و سایر محصولات اساسی، پشتیبانی کرد.

بارش فراوان مارس-می برای کاشت و رشد زودهنگام محصول بسیار مهم بود. بهبود بارندگی به شرایط مراتع بالاتر از حد متوسط منجر شد که برای دام و همچنین محصولات کشاورزی مفید است. در نتیجه، چشم‌انداز کشاورزی در آستانه دوره برداشت مطلوب بود. این نوع الگوی بارندگی می‌تواند موجب عملکرد بهتر و بهبود امنیت غذایی شود، به ویژه در مناطقی که کشاورزان خرده‌پا به شکل مستقیم به کشاورزی دیم وابسته هستند.

۲- هند

طبق چشم‌اندازهای فصلی جهانی، فصل بارندگی‌های موسمی ۲۰۲۵ هند به طور کلی در بسیاری از مناطق کلیدی کشاورزی بالاتر از حد متوسط ​​گزارش شده است. پیش‌بینی‌های اولیه، افزایش باران‌های موسمی را در مناطق مرکزی، غربی و جنوبی پیش‌بینی کرده بود که برای آبیاری و نیازهای آبی محصولات بسیار مهم هستند. باران‌های موسمی حدود ۷۰ درصد از بارندگی سالانه کشور را تامین می‌کنند و برای برنج، حبوبات، نیشکر، پنبه و سایر محصولات 

حیاتی هستند.

در سال ۲۰۲۵، بسیاری از مناطق کشاورزی به طور کلی بارندگی‌های موسمی خوبی دریافت کردند که به تغذیه آب‌های زیرزمینی کمک کرده و از مراحل محصول مانند پنجه‌زنی و گل‌دهی پشتیبانی می‌کند. مناطق مهم تولیدکننده برنج در اوایل فصل از باران مداوم بهره‌مند شدند. با این حال، برخی گزارش‌ها حاکی از بارندگی بیش‌ازحد در کمربندهای نیشکر (برای مثال ماهاراشترا و کارناتاکا) بود که رشد را مختل کرد، که نشان می‌دهد حتی «بارش خوب» نیز می‌تواند در صورت شدت بیش‌ازحد، اثرات متفاوتی داشته باشد. به طور کلی، رژیم بارندگی هند در سال ۲۰۲۵ از فعالیت قوی کشاورزی حمایت کرد، حتی اگر شدت بارندگی‌های محلی چالش‌هایی را ایجاد کرده باشد.

۳- آفریقای جنوبی

فصل بارندگی تابستانی ۲۰۲۵ آفریقای جنوبی به طور کلی مطلوب بود، و پیش‌بینی‌ها و گزارش‌های کشاورزان حاکی از بارندگی بالاتر از حد متوسط ​​در بسیاری از مناطق کشت تابستانی بود. ترکیبی از پیش‌بینی‌های فصلی و داده‌های تولید کشاورزی به موارد زیر اشاره داشت:

 رطوبت خاک بهبود یافت و باران‌های به موقع از کاشت ذرت پس از یک دوره خشکسالی قبلی پشتیبانی کرد.

 پیش‌بینی محصول ذرت به طور قابل توجهی بالاتر از فصل قبل بود، با تخمین‌هایی که نشان‌دهنده برداشت بالاتر از نیاز ملی و حتی تولید مازاد بود.

 چشم‌انداز افزایش بارندگی در ادامه فصل ۲۰۲6-2025، به کشاورزان خوش‌بینی محتاطانه‌ای داده است.

این الگوی بارندگی به افزایش انتظارات برای عملکرد ذرت و سویا -دو محصول اساسی که برای کشاورزی آفریقای جنوبی اهمیت دارند- کمک کرد و در نتیجه عرضه مواد غذایی و پتانسیل صادرات را افزایش داد.

۴- استرالیا

نتایج کشت استرالیا در سال ۲۰۲۵ منعکس‌کننده ترکیبی از نتایج بارندگی بود، اما در بسیاری از مناطق کلیدی، زمان بارندگی برای محصولات زمستانی مفید بود.

طبق گزارش محصولات کشاورزی استرالیا (دسامبر ۲۰۲۵):

 بارش باران بالاتر از حد متوسط ​​و به موقع، به ویژه در استرالیای غربی و بخش‌هایی از کوئینزلند و شمال نیو ساوث ولز، از رشد غلات زمستانی حمایت کرد و عملکرد را بهبود بخشید.

 پیش‌بینی می‌شد که تولید ملی محصولات زمستانی یکی از بزرگ‌ترین‌ها در تاریخ اخیر باشد، به طوری که گندم، جو و کلزا افزایش قابل توجهی در مقایسه با میانگین‌های بلندمدت نشان دادند.

اگرچه میزان بارندگی در همه ایالت‌ها یکسان نبود، اما مناطقی که بارندگی دریافت کردند، به دلیل زمان‌بندی استراتژیک -به ویژه برای مراحل وابسته به رطوبت مانند جوانه‌زنی و گل‌دهی- شاهد افزایش رشد محصول بودند.

5- شمال و مرکز مراکش

مراکش تا اوایل سال ۲۰۲۶ بارش‌های زمستانی غیرمعمول و شدیدی را تجربه کرد، که این امر ناشی از الگوهای بارندگی بود که از اواخر سال ۲۰۲۵ آغاز شده بود. داده‌های هواشناسی نشان داد که میزان بارش به طور قابل توجهی بالاتر از میانگین ۳۰ساله بوده است که به افزایش سطح مخازن و ایجاد شرایط مطلوب برای کاشت غلات زمستانی کمک کرده است.

اثرات کلیدی این بارش‌ها عبارت‌اند از: بارش بالاتر از حد متوسط، شرایط رطوبت خاک را که برای غلاتی مانند گندم و جو بسیار مهم است، بهبود بخشید؛ سطح زیر کشت محصولات غلات در مقایسه با سال ۲۰۲۴ به طور قابل توجهی افزایش یافت و پیش‌بینی می‌شود که تولید غلات در سال ۲۰۲۶ به میزان زیادی افزایش یابد.

این موضوع نشان می‌دهد که چگونه زمان‌بندی و تجمع بارندگی -حتی در طول مرزهای سال (ابتدا و انتهای سال)- برای نتایج کشاورزی، به ویژه در مناطق نیمه‌خشک که به باران‌های زمستانی و اوایل فصل متکی هستند، اهمیت دارد.

۶- مکزیک و بخش‌هایی از قاره آمریکا

در حالی که همه بخش‌های قاره آمریکا الگوهای بارندگی یکنواختی نداشتند، برخی از مناطق کشت -به ویژه در مکزیک و بخش‌هایی از آمریکای مرکزی- شاهد باران‌هایی مرتبط با تاثیرات فصلی مناطق گرمسیری (برای مثال تغییرات موسمی آمریکای شمالی و ال نینو /لانینا) بودند که در دوره‌های بحرانی رشد، مطلوب‌تر از حد متوسط ​​بودند و به موارد زیر کمک کردند:

 جبران رطوبت خاک در مناطق کشت ذرت و سورگوم.

 حمایت از تولید سبزی‌ها و میوه‌ها در مناطقی که تنش آبی اغلب باعث کاهش عملکرد می‌شود.

 مراحل رشد محصول که از دوره‌های طولانی مرطوب به جای خشکسالی سود بردند.

اگرچه روایت یک کشور خاص نیست، اما عملکرد بارندگی ترکیبی گاهی مثبت این منطقه سهم قابل‌توجهی در بهره‌وری کلی کشاورزی در سال ۲۰۲۵ داشته است.

۷- بخش‌هایی از نیجریه و کمربند ساحل

پیش‌بینی‌های بارندگی از بولتن‌های چشم‌انداز اقلیمی نشان داد که انتظار می‌رود بخش‌هایی از کمربند «ساحل» -شامل شمال نیجریه، بورکینافاسو، مالی و مناطق مجاور- در طول ماه‌های کلیدی رشد در سال ۲۰۲۵، مجموع بارندگی بالاتر از میانگین داشته باشند.

در صورت تحقق، این بارندگی‌های بالاتر از میانگین، از استقرار بهتر محصولات برای غلات دیم مانند ارزن، سورگوم و ذرت؛ بهبود دسترسی به آب برای حبوبات و محصولات باغی؛ افزایش بهره‌وری مراتع برای دام، پشتیبانی می‌کنند. این نتایج نشان می‌دهد که چگونه بهبود بارندگی‌های محلی می‌تواند حتی در مناطق عموماً خشک با بارندگی سالانه متغیر، تغییراتی مثبت ایجاد کند.

۸- آسیای جنوب شرقی: اندونزی و همسایگان

در حالی که میزان بارندگی منطقه‌ای می‌تواند در سراسر آسیای جنوب شرقی بسیار متفاوت باشد، اندونزی و کشورهای همسایه چشم‌انداز تولید مطلوبی را در سال ۲۰۲۵ گزارش کرده‌اند که با توجه به شرایط بارندگی که به محصولات کلیدی مانند برنج و ذرت کمک کرده است، پشتیبانی می‌شود. طبق گزارش‌های کشوری فائو، محصولات اصلی برنج و ذرت اندونزی چشم‌انداز تولید مطلوبی داشتند که نشان می‌دهد بارندگی در طول فصول رشد از عملکرد حمایت کرده است.

در سراسر منطقه وسیع‌تر، بارندگی فصلی برای بسیاری از مناطق در طول دوره‌های اولیه رشد نزدیک به بالاتر از حد متوسط ​​​​توصیف شده است که به سلامت محصول و دسترسی به آب کمک می‌کند، اگرچه تنوع محلی همچنان یک عامل است.

نقمت باران!

نکته‌ای که باید به آن توجه داشت این است که بارندگی زیاد همیشه به معنای خوب بودن نیست: بارش بیش‌ازحد می‌تواند کاشت را به تاخیر بیندازد و باعث غرقاب شدن و افزایش فشار بیماری بر محصولات شود. مواردی در اسپانیا، پرتغال، ایتالیا و یونان در سال 2025 نشان داد که بارندگی شدید موجب آسیب به محصولات و از بین رفتن زیرساخت‌ها شده است. بارش‌های نامنظم یا دیرهنگام می‌تواند برنامه‌های کشت را مختل کند، کاشت مجدد را اجتناب‌ناپذیر کند یا فشار آفات را افزایش دهد. در برخی از مناطق چین و سایر نقاط آسیا، شرایط خشک محلی ادامه یافت و آبیاری و مدیریت آب را پیچیده کرد (اگرچه زیرساخت‌ها برخی از این تاثیرات را کاهش دادند).

رویدادهای شدید آب‌وهوایی، مانند سیل در بخش‌هایی از پاکستان یا موج گرما در جنوب آسیا، می‌توانند مزایای بارندگی را تحت‌الشعاع قرار دهند و باعث از بین رفتن محصولات کشاورزی به‌رغم دوره‌های بارندگی خوب شوند.

بنابراین، در حالی که بسیاری از کشورها در سال ۲۰۲۵ الگوهای بارندگی مفیدی را تجربه کردند، این شرایط در یک موزاییک وسیع‌تر از تغییرات اقلیمی جهانی وجود داشت.

در نهایت، کشاورزی جهانی در سال 2025 همچنان تحت تاثیر رویدادهای شدید آب‌وهوایی -از جمله خشکسالی، موج گرما و سیل- قرار داشت و به ما یادآوری کرد که بارندگی باید به موقع و به خوبی توزیع شود تا مزایای واقعی به بار آورد. حتی با وجود روند مثبت بارندگی در بسیاری از مناطق، تغییرات اقلیمی همچنان به پیچیدگی برنامه‌ریزی کشاورزی و امنیت غذایی می‌افزاید.  

دراین پرونده بخوانید ...