کشور برگزیده سال
کدام کشور بیشترین بهبود را داشت؟
نشریه اکونومیست در کریسمس هر سال یک کشور را بهعنوان کشور برگزیده سال معرفی میکند. این کشور شادترین کشور جهان نیست، چرا که در این صورت همیشه برنده از منطقه اسکاندیناوری انتخاب و رقابتها کسلکننده و قابلپیشبینی میشد. تاثیرگذارترین کشور هم همیشه یک ابرقدرت است. بنابراین ما سعی میکنیم کشوری را شناسایی کنیم که چه از نظر اقتصادی، چه از نظر سیاسی، یا هر زمینه مهم دیگری بیشترین پیشرفت را داشته باشد.
امسال سالی پرفرازونشیب بود: رئیسجمهور دونالد ترامپ تجارت جهانی را مختل کرد و درگیریهای وحشتناک مناطقی مانند غزه و سودان را در بر گرفت. اما چندین کشور از آبهای پرتلاطم به سلامت گذشتند: کانادا یک فنسالار باهوش را بهجای یک عوامگرا برگزید و در برابر زورگویی آمریکا ایستادگی کرد. رایدهندگان مولداوی با وجود تهدیدها و اطلاعات جعلی مسکو موفق شدند یک حزب طرفدار روسیه را کنار بزنند. آقای ترامپ هم آتشبسی هرچند شکننده میان اسرائیل و فلسطینیان برقرار کرد. کره جنوبی از یک تهدید جدی برای دموکراسیاش رهایی یافت. سال گذشته، رئیسجمهور یون سوک یول تلاش کرد حکومت نظامی به راه اندازد و نیروهایی را برای تعطیلی مجلس اعزام کرد. اما قانونگذاران، معترضان و نهادها محکم در برابرش ایستادند و رئیسجمهور بیآبرو امسال به جرم شورش به پای میز محاکمه کشانده شد.
نمونه دیگر از چگونگی برخورد با تلاشهای خشونتآمیز برای براندازی نظم قانون اساسی را میتوان در برزیل مشاهده کرد. در ماه سپتامبر، دادگاهی در این کشور ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور، را به 27 سال زندان محکوم کرد. او که در انتخابات سال 2022 شکست خورده بود، ادعا کرد که فریب خورده است و سعی کرد برای ماندن در قدرت کودتا کند. این نخستینباری است که یک کودتاچی بهطور مناسب مجازات میشود. همچنین دولت در سال 2025 موفق شد سرعت جنگلزدایی را در آمازون کاهش دهد و به این ترتیب نقش مفیدی در کاهش تغییرات اقلیمی داشته باشد. بااینحال، سیاست خارجی وابسته به کرملین به سابقه آن بهشدت آسیب رساند.
دو رقیب قوی امسال یعنی آرژانتین و سوریه از بسیاری جهات با یکدیگر تفاوت دارند. آرژانتین از نظر اقتصادی پیشرفت کرد. خاویر میلی، رئیسجمهور، اصلاحات گسترده بازار آزاد را در سال 2023 آغاز کرد، به این امید که کشورش را از بیش از یک قرن دولتگرایی و رکود خارج کند. اصلاحاتش از قبیل لغو کنترل قیمتها، مهار هزینهها و کنار گذاشتن یارانههای مخرب فوقالعاده دشوار هستند، زیرا بسیار دردناک هستند، به همین دلیل بسیاری از اصلاحطلبان قبلی شکست خوردند. بااینحال، آقای میلی در سال 2025 به اره برقی خود پایبند ماند و رایدهندگان هم به او وفادار ماندند. آمریکا هم به کمک آمد و با ارائه یک کمک مالی 20 میلیارددلاری از بروز بحران مالی جلوگیری کرد. نتایج چشمگیر بودند: نرخ تورم از 211 درصد در سال 2023 به حدود 30 درصد در حال حاضر کاهش یافت و بودجه بهسختی تحت کنترل درآمد. نرخ فقر در مقایسه با سال گذشته 21 درصد کمتر شد. آقای میلی به سمت نرخ ارز شناور حرکت کرد و اکثر نظارتهای سرمایهای را برداشت. احتمال شکست آرژانتین هنوز وجود دارد. اگر آقای میلی دچار اشتباه شود پرونیستهایی که نسلها آن را غلط اداره کردهاند مشتاق بازگشت خواهند بود. رئیسجمهور هم نقصهای زیادی دارد: او منتقدان را تحمل نمیکند و گرفتار رسواییهای فساد است. اما اگر اصلاحاتش پایدار بماند مسیر آرژانتین را برای همیشه تغییر خواهد داد و اصلاحطلبان اقتصادی در همه جای دنیا را امیدوار خواهند کرد.
در مقابل، پیشرفت سوریه سیاسی بوده است. تا کمتر از یک سال پیش، بشار اسد دیکتاتور بر این کشور حکومت میکرد. زندانهایش پر از زندانیان سیاسی بود و او هر مخالفتی را با شکنجه یا مرگ پاسخ میداد. 13 سال جنگ داخلی جان بیش از نیممیلیون نفر را گرفته بود. نیروهای آقای اسد بهطور بیرحمانهای از سلاحهای شیمیایی و بمبهای بشکهای علیه غیرنظامیان استفاده کرده بودند. بیش از شش میلیون نفر هم در کشورهای دیگر آواره شدند.
این دیکتاتور در اوایل دسامبر 2024 مجبور شد فرار کند و شورشیان قدرت را در دست گرفتند. زمانی که ما کشور برگزیده سال را انتخاب میکردیم تصوری از وضعیت سوریه جدید نداشتیم. احمد الشرع، حاکم سوریه، فردی جهادی بود و بسیاری از این میترسیدند که او یک حکومت دینی اسلامگرای خشن را تحمیل کند یا اینکه سوریه به هرجومرج بیفتد. اما درواقع هیچکدام از این اتفاقات روی نداد. زنان مجبور نیستند چهره خود را بپوشانند یا در خانه بمانند، سرگرمی و حتی الکل مجاز است. آقای الشرع مجموعهای از شگفتیهای مثبت را به نمایش گذاشت. او کشور را یکپارچه نگه داشت و روابط خوبی با آمریکا و کشورهای منطقه خلیجفارس برقرار کرد. با رفع تحریمهای غرب، اقتصاد سوریه رو به بهبود گذاشت. هنوز مشکلات بزرگی وجود دارد. شبهنظامیان دست به دو قتل عام وحشیانه اقلیتها زدند که جان دو هزار نفر را گرفت. آقای شرع به شیوه قبیلهای حکومت میکند و در چنین کشور شکنندهای هنوز هم ممکن است اتفاقات بدی رخ دهد. بااینحال، سوریه در سال 2025 بسیار شادتر و آرامتر از سال 2024 است. ترس دیگر فراگیر نیست. زندگی دشوار، اما برای اکثر مردم کموبیش عادی شده است. حدود سه میلیون آواره سوری به کشورشان بازگشتهاند، بنابراین انتخاب ما سوریه خواهد بود.
