خودکارسازی

تاکسی‌های خودمختار در حال تسخیر سانفرانسیسکو هستند. ویمو (Waymo) که در سال 2023 راه‌اندازی شد اکنون بیش از یک‌پنجم سهم بازار تاکسیرانی‌ شهر را در اختیار دارد. به هرکجا که نگاه کنید یکی از جگوارهای سفید شرکت با سرعت زیاد از کنارتان می‌گذرد. تاکسی‌های روباتیک تسلا هم به آنها پیوسته‌اند، هرچند هنوز یک متصدی در صندلی راننده می‌نشیند. به‌زودی شرکت زوکس (Zoox) متعلق به آمازون نیز تاکسی‌هایش را در شهر رها خواهد کرد. 

رونق روبوتاکسی‌ها این پرسش را پیش می‌آورد: وقتی فناوری شغلی را خودکارسازی می‌کند چه اتفاقی برای نیروی انسانی می‌افتد؟ شاید فکر کنید که رانندگان محکوم به فنا هستند، اما در واقع پیدایش خودرو‌های خودران به دو شکل عمل کرده است. ابتدا، تقاضای کلی برای تاکسی در سانفرانسیسکو را بالا برده و سرعت از‌دست‌رفتن شغل آنها را محدود کرده است. دوم، به گوشه‌ای پرسود از بازار خدمات می‌دهد. 

نخست به اندازه بازار می‌پردازیم. طبق داده‌های رسمی، در سال 2024 تعداد افرادی که در بنگاه‌‌های «خدمات تاکسی و لیموزین» سانفرانسیسکو کار می‌کنند نسبت به سال قبل هفت درصد افزایش داشته است. میزان کلی حقوق و دستمزدها در این صنعت نیز 14 درصد بالا رفت. ارقام مربوط به شهر نشان می‌دهند که تعداد سفرهای منظم با تاکسی تقریباً هم‌اندازه سال قبل است. هنوز هم پیدا کردن تاکسی زرد در ساعت‌های اوج ترافیک می‌تواند کار دشواری باشد. دیوید ریشر (Risher)، مدیرعامل بنگاه تاکسیرانی لیفت (Lyft) که هنوز از نیروی انسانی استفاده می‌کند پیش‌بینی‌ کرده است که ورود تاکسی‌های خودران در واقع بازار را گسترش خواهد داد. 

مسافران اضافی از مکان‌های مختلف می‌آیند. ویمو ادعا می‌کند که مردم به خاطر دیدن تاکسی‌هایش به سانفرانسیسکو می‌آیند. این امر تقاضای خالص برای تاکسی را بالا می‌برد. به احتمال زیاد، ساکنان هم کمتر از خودروهای شخصی استفاده می‌کنند. زمانی که لیفت و اوبر تنها جایگزین‌های خودرو شخصی بودند مردم ترجیح می‌دادند ماشین خودشان را برانند تا از ورود به گفت‌وگوهای طولانی و حوصله‌سربر با رانندگان پرهیز کنند. وقتی تاکسی‌ راننده نداشته باشد شما می‌توانید در سکوت بنشینید. به نظر می‌رسد مجموع کل پولی که مردم برای تاکسی هزینه می‌کنند در مقایسه با دیگر شهرها به‌سرعت رشد کرده است. همچنین، از زمان ورود ویمو، شمار خودروهای شخصی به نسبت جمعیت کاهش یافته است.

بااین‌حال هنوز راه زیادی مانده تا تاکسی‌های خودران به یک محصول انبوه در بازار تبدیل شوند. ویموها راحت و تمیزند، اما شاید 20 تا 40 درصد از لیفت یا اوبر گران‌تر باشند. علاوه بر این، آنها آهسته حرکت می‌کنند. تاکسی‌های خودران برخلاف تاکسی‌های دارای راننده انسانی قوانین راهنمایی و رانندگی را زیرپا نمی‌گذارند. شما نمی‌توانید به یک روبات بگویید «تندتر برو». رانندگان خودرو‌های سانفرانسیسکو می‌دانند که اگر به یک روبوتاکسی زور بگویند راهشان را باز می‌کند. این باعث می‌شود که ویموها اغلب کُند حرکت کنند.

شاید با گذشت زمان، شرکت‌های روبوتاکسی برخی از این نقص‌ها را برطرف کنند؛ برای مثال قیمت‌ها را کاهش دهند. اما انتظار نداشته باشید که تاکسی‌های خودران در آینده نزدیک بازار را در سانفرانسیسکو یا هر شهر دیگری در دست گیرند. اگر وقت دارید حتماً یک روبوتاکسی را امتحان کنید، اما اگر می‌خواهید سریع به مقصد برسید هیچ چیز بهتر از یک تاکسی زرد نیست.