کار و انرژی

در فصل اقتصاد اجتماعی مجله، دو موضوع مورد بررسی قرار گرفته‌اند: پیامدهای گذار انرژی بر نیروی کار و تأثیر تغییرات اقلیمی بر بازار کار زنان در ایران.

در یکی از گزارش‌ها تأکید بر این است که گذار جهانی از سوخت‌های فسیلی به انرژی‌های پاک، نیروی کار را به‌طور عمیق و ناهمواری تحت تأثیر قرار می‌دهد. از یک سو، میلیون‌ها شغل در صنایع زغال‌سنگ، نفت و گاز در معرض کاهش یا حذف هستند و کارگران این بخش‌ها با خطر بیکاری، جابه‌جایی اجباری یا بازنشستگی زودهنگام مواجهند، به‌ویژه در مناطق وابسته که گزینه‌های شغلی محدود است. از سوی دیگر، این گذار، فرصت‌های شغلی جدیدی در حوزه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر، بهره‌وری انرژی و فناوری‌های پاک ایجاد می‌کند. اما چالش اصلی، عدم تطابق مهارتی و جغرافیایی بین شغل‌های ازدست‌رفته و شغل‌های جدید است که در صورت عدم سرمایه‌گذاری کافی در بازآموزی و حمایت اجتماعی، می‌تواند به تشدید نابرابری منجر شود.

موضوع دوم، به تأثیر خاص تغییرات اقلیمی بر بازار کار زنان در ایران می‌پردازد. با توجه به موقعیت ایران به‌عنوان یکی از کانون‌های گرم و خشک جهان، پیامدهایی مانند خشکسالی‌های طولانی و کم‌آبی، معیشت را، به‌ویژه در مناطق روستایی، تهدید می‌کند. از آنجا که زنان به‌دلیل نابرابری‌های ساختاری عمیق اقتصادی-اجتماعی و حضور پررنگ‌تر در بخش‌های آسیب‌پذیر اقتصادی مانند کشاورزی معیشتی و مشاغل غیررسمی، آسیب‌پذیری مضاعفی در برابر این شوک‌ها دارند. تغییر اقلیم نه‌تنها امنیت شغلی آنان را مستقیماً تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه با تحمیل «بار پنهان» مراقبت و تأمین معیشت خانوار در شرایط بحرانی، فشار بیشتری بر آنان وارد می‌سازد و نابرابری‌های جنسیتی موجود در بازار کار را عمیق‌تر می‌کند.