آینده انرژی

نخستین مقاله فصل تحقیق به یک پرسش کلیدی می‌پردازد: آیا می‌توان اثر تحریم‌ها بر اقتصاد را از مسیر تغییرات نرخ ارز سنجید؟ پژوهش «تحریم‌ها و نرخ ارز» نوشته اولگ ایتسخوکی و دیمیتری موخین نشان می‌دهد که پاسخ به این پرسش به نوع تحریم و واکنش اقتصاد بستگی دارد. تحریم صادرات با کاهش عرضه ارز می‌تواند پول ملی را تضعیف کند، درحالی‌که تحریم واردات با کاهش تقاضا برای ارز ممکن است به تقویت آن بینجامد. افزایش تقاضای احتیاطی برای ارز و سیاست‌های دولت نیز بر این مسیر اثر می‌گذارند. درنهایت، تجربه روسیه در سال ۲۰۲۲ نشان می‌دهد که نرخ ارز به‌تنهایی معیار مناسبی برای سنجش اثر تحریم نیست.

مقاله دوم موضوع انرژی در ایران را زیر ذره‌بین قرار داده و می‌پرسد: آیا آینده انرژی ایران را می‌توان پیش‌بینی کرد، یا باید برای چند آینده متفاوت آماده شد؟ پژوهش «برنامه‌ریزی سناریویی مشارکتی برای حکمرانی انرژی در شرایط عدم‌ قطعیت»، نوشته رضا حافظی و زهره رحیمی‌راد، با بررسی همزمان عملکرد اقتصاد جهانی و الگوی حکمرانی انرژی، چهار مسیر محتمل برای آینده ایران ترسیم می‌کند: رشد و همکاری، رکود و تمرکز دولتی، رقابت و آزادسازی بازارها، و بحران و چندپارگی ژئوپلیتیک. یافته پژوهش نشان می‌دهد تحریم، تحولات فناوری، وضعیت اقتصاد جهانی و کیفیت حکمرانی می‌توانند مسیرهایی متفاوت بسازند. بنابراین سیاست انرژی نباید بر یک پیش‌بینی قطعی استوار باشد، بلکه باید انعطاف‌پذیری در برابر آینده‌های متفاوت را افزایش دهد.