زندگی با تحریم

وزیر امور خارجه در جمع فعالان اقتصادی در اتاق بازرگانی اصفهان سخنانی در مورد تحریم بر زبان آورد که مناقشه‌برانگیز شد. عباس عراقچی بعد از شنیدن سخنان نمایندگان بخش خصوصی در مورد گرفتاری‌های متعدد آنان در داخل و خارج، در بخشی از سخنان خود گفت: «من می‌دانم تحریم یعنی چه، هزینه‌های آن را برای کشور می‌دانم، مشکلات آن را برای کشور می‌دانم، کسی نگوید عراقچی نمی‌داند تحریم چیست! اما برکات آن را هم می‌دانم. با تحریم باید زندگی کرد».

همان یک جمله ماقبل آخر کافی بود تا سیلی از انتقادها به سوی مرد شماره یک دستگاه دیپلماسی روان شود که واقعاً برکات تحریم چه بود و چرا کسی که باید تمام تلاشش معطوف به رفع تحریم‌ها و باز شدن کانال‌های مبادله کالا و انتقال پول باشد، در جمع فعالان اقتصادی که زخم‌خورده از تحریم هستند، از برکات آن بگوید. در روزهای بعد از این سخنرانی، افراد زیادی اعم از اقتصاددان، فعال اقتصادی و صاحب‌نظران در اظهارنظرها و نوشته‌های مختلفی این نوع موضع‌گیری عراقچی را مورد نقد قرار دادند که تحریم هیچ برکتی نداشته است مگر برای گروه قلیلی که ذی‌نفع شرایط بسته اقتصاد و برخوردار از رانت بوده‌اند، کسانی که نفت را فروخته و ارز آن را به کشور نیاورده‌اند یا به لطایف‌الحیلی با حربه دور زدن تحریم‌ها، درصدهای زیادی از دلالی و واسطه‌گری مبادلات کلان کشور دریافت کرده‌اند؛ آن در به لطف فضایی خاکستری و غیرشفاف که به‌واسطه تحریم رقم خورده بود.

گرچه عراقچی بعدها سعی کرد با نوشتن متنی در کانال شخصی‌اش به این مساله پاسخ دهد اما آنچه او به عنوان برکت تحریم از آن یاد کرد، یعنی حرکت به سمت اقتصاد غیرنفتی، در دوران بدون تحریم می‌توانست بهتر و سالم‌تر اتفاق بیفتد.