داستان یک آدمربایی
ترامپ: اوضاع ایران را زیر نظر داریم
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در موضعی مداخلهجویانه بار دیگر به مسائل داخلی ایران پرداخت. او در جمع خبرنگاران گفت که ایالاتمتحده اعتراضات در ایران را «از نزدیک زیر نظر دارد» و هشدار داد که «اگر آنها مانند گذشته شروع به کشتن مردم کنند، فکر میکنم از سوی ایالاتمتحده بهشدت مورد ضربه قرار خواهند گرفت». این اظهارات در ادامه سیاستهای حمایتی واشنگتن از ناآرامیهای داخلی ایران و پس از شکست عملیات نظامی قبلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران مطرح شد. ترامپ پیش از این نیز با حمایت از معترضان، اشتباهات دخالتجویانه خود را تکرار کرده بود.
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش سریع به این تهدیدات، بر موضع قاطع و تکراری جمهوری اسلامی تاکید کرد. وی در گفتوگو با خانه ملت گفت: «تکرار تجربه شکستخورده، باز هم به شکست منتهی میشود.» این واکنش، اشاره مستقیم به ناکامیهای پیشین آمریکا در مواجهه با ایران -اعم از تحریمها، فشارهای حداکثری و اقدامات نظامی- دارد و نشاندهنده بیاثر خواندن تهدیدات جدید واشنگتن از دیدگاه تهران است. عراقچی در بیانی دیگر، سخنان ترامپ را ناشی از «قانون جنگل» دانسته بود.
بااینحال ترامپ در اظهاراتی به دیگر کشورهای منطقه نیز پرداخت. او درباره وضعیت ونزوئلا پس از عملیات اخیر آمریکا و ربوده شدن نیکلاس مادورو، هشدار داد «دلسی رودریگز» رئیسجمهور موقت موردحمایت واشنگتن، اگر مطابق خواست آمریکا عمل نکند، ممکن است «با وضعیتی احتمالاً بدتر از مادورو روبهرو شود». وی همچنین کوبا را در آستانه سقوط توصیف کرد و ایده انجام عملیات نظامی در کلمبیا را «بسیار خوب» خواند. در پاسخ به پرسشی درباره خواسته آمریکا از ونزوئلا، ترامپ صراحتاً گفت: «ما به دسترسی کامل [به منابع] نیاز داریم... به نفت و سایر چیزهایی که در کشورشان وجود دارد و به ما اجازه میدهد کشورشان را بازسازی کنیم.»
مداخله نظامی آمریکا در ونزوئلا و ربودن رئیسجمهور
رئیسجمهور ایالاتمتحده در اظهاراتی جنجالی از تماشای زنده عملیات دستگیری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا خبر داد. دونالد ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز اعلام کرد این عملیات را بهصورت زنده و همراه با دیگر افراد در یک اتاق دنبال کرده است. او تاکید کرد آمریکا اجازه نخواهد داد کسی از رژیم مادورو جانشین وی شود و هدف، تغییر رژیم در ونزوئلاست.
ترامپ همچنین ادعا کرد که مادورو و همسرش در حال انتقال به نیویورک هستند تا تحت پیگرد قضایی برای اتهاماتی ازجمله «تروریسم مواد مخدر» قرار گیرند. او این عملیات را «درخشان» خواند اما درباره مشورت قبلی با کنگره آمریکا توضیحی ارائه نداد.
بر اساس گزارشهای رسانهای مانند آکسیوس، این عملیات ماهها برنامهریزی شده و سازمان سیا زمینهسازیهای لازم را در ونزوئلا انجام داده بود. در شب حمله، جنگندهها، بمبافکنها و پهپادهای آمریکایی از ۲۰ پایگاه زمینی و دریایی به سمت ونزوئلا حرکت کردند. همزمان، بالگردهای حامل نیروهای ویژه و ماموران افبیآی در ارتفاع پایین پرواز کردند. با نزدیک شدن به مقر مادورو، نیروهای پشتیبان، سامانههای پدافند هوایی مسیر را منهدم و برق منطقه را قطع کردند. نیروهای ویژه آمریکا درنهایت مادورو و همسرش را پیش از رسیدن به اتاق امن فولادی دستگیر کردند. ترامپ ادعا کرده تیم عملیات برای باز کردن چنین درهایی تمرین داشت. سپس بالگردهای بیشتری برای خروج نیروها وارد عمل شدند و جنگندهها پوشش هوایی فراهم کردند. در این درگیریها به ادعای آمریکا تنها چند نیروی آمریکایی زخمی شدند، اما یک مقام ونزوئلایی مرگ دستکم ۴۰ نفر از نیروهای این کشور را تایید کرده است. تصویری از مادورو با چشمبند روی یک ناو آمریکایی منتشر شد. پس از دستگیری، ترامپ اعلام کرد نیروهای آمریکایی اداره ونزوئلا را بر عهده خواهند گرفت و مادورو با «عدالت آمریکایی» روبهرو خواهد شد. دلسی رودریگز، معاون مادورو، سرپرستی دولت را بر عهده گرفته است.
این اقدام آمریکا با محکومیتهای بینالمللی و داخلی مواجه شده است. برنی سندرز، سناتور آمریکایی، این حمله را عاملی برای افزایش بیثباتی جهانی و احیای ذهنیت امپریالیستی خواند و اشاره کرد ترامپ با دور زدن کنگره، آمریکا را وارد جنگی جدید کرده است. تحلیلگران این عمل را در چهارچوب سابقه طولانی مداخلات آمریکا مانند دستگیری مانوئل نوریهگا در پاناما (۱۹۸۹)، حوادث هاییتی (۲۰۰۴) و کودتای ۲۸ مرداد در ایران ارزیابی کردهاند و آن را نقض آشکار حاکمیت ملی، منشور ملل متحد و اصل ممنوعیت توسل بهزور میدانند.
واکنش ایران نیز قابلتوجه است. مقامات ایرانی این رویداد را نمونهای دیگر از «یکجانبهگرایی ستیزهجویانه» آمریکا دانستهاند. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با اشاره به سابقه اقداماتی مانند ترور سردار سلیمانی و حمله به تاسیسات هستهای ایران، هشدار داده این رویکرد نظم بینالملل را تضعیف میکند. تحلیلها ضمن محکومیت این تجاوز، بر لزوم مقابله از طریق ترکیبی از بازدارندگی، دیپلماسی فعال چندجانبه و استفاده از نهادهای بینالمللی برای افزایش هزینههای حقوقی واشنگتن تاکید کردهاند.
ترامپ و عبور از اپوزیسیون ونزوئلا
خبرگزاری مهر در گزارشی نوشت؛ پس از تحولات اخیر ونزوئلا و نقش برجسته اپوزیسیون این کشور در صحنه بحران سیاسی-امنیتی، تحولات سیاسی در کاراکاس به یکی از موضوعات مهم رسانههای جهانی تبدیل شده است. «ماریا کورینا ماچادو»، رهبر برجسته اپوزیسیون ونزوئلا که موفق به کسب جایزه صلح نوبل ۲۰۲۵ شده، نمادی از مقاومت علیه دولت نیکلاس مادورو به حساب میآید. بااینحال، دیدارها و مواضع دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالاتمتحده، نشان میدهد که واقعیتهای میدانی و منافع راهبردی فراتر از نمادگرایی سیاسی عمل میکند.
رفتار دونالد ترامپ در قبال اپوزیسیون ونزوئلا، بهویژه کنار گذاشتن ماریا کورینا ماچادو، صرفاً یک تصمیم شخصی یا مقطعی نیست، بلکه بازتاب یک الگوی تثبیتشده در سیاست خارجی ایالاتمتحده است؛ الگویی که در آن، اپوزیسیونها نه بهعنوان «شریک سیاسی»، بلکه بهمثابه «ابزار فشار موقت» تعریف میشوند.
دو ماموریت مهم وزارت خارجه از زبان عراقچی
وزیر خارجه ایران گفت: تلاش برای رفع تحریمها و کمک به بهبود اقتصاد کشور دو ماموریت مهم وزارت امور خارجه است که دیپلماسی اقتصادی با همین نگاه وارد مرحله عملیاتی شده است. به گزارش ایسنا، در نشست مجمع کارآفرینان ایران با حضور «سیدعباس عراقچی»، وزیر امور خارجه، راجع به نقش و جایگاه وزارت امور خارجه در پیشبرد دیپلماسی اقتصادی کشور گفتوگو و تبادل نظر شد.
عراقچی در این جلسه با تاکید بر اهمیت مسائل اقتصادی در سیاست خارجی تصریح کرد: «تلاش برای رفع تحریمها و کمک به بهبود اقتصاد کشور دو ماموریت مهم وزارت امور خارجه است که دیپلماسی اقتصادی با همین نگاه وارد مرحله عملیاتی شده است.» وزیر خارجه کشورمان ضمن اشاره به رویکرد میدانی دستگاه دیپلماسی در حمایت از پروژههای اقتصادی افزود: «حضور در کنار پروژهها، حل گرههای بانکی، حملونقلی و حقوقی و روانسازی مسیر همکاری با شرکای خارجی از محورهای اصلی این رویکرد است.» عراقچی همچنین نقش کارآفرینان و فعالان اقتصادی در تقویت توان ملی را کلیدی دانست و افزود: «وزارت امور خارجه با حمایت از بخش خصوصی و تسهیل مراودات اقتصادی، مسیر همکاری با شرکای خارجی، بهویژه در منطقه و با همسایگان، را روانتر و موثرتر میکند.» اعضای مجمع کارآفرینان نیز دیدگاهها و پیشنهادهای خود را درباره چالشها و موانع فعالیتهای اقتصادی مطرح و بر لزوم تقویت تعامل میان بخش خصوصی و دستگاه دیپلماسی تاکید کردند.
ویتکاف مدعی پیشرفت در مذاکرات صلح اوکراین شد
مذاکرهکننده ارشد آمریکا مدعی پیشرفت در مذاکرات صلح اوکراین شد. به گزارش مهر به نقل از تاس، استیو ویتکاف فرستاده ویژه رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرد که مذاکرات نشست حامیان اوکراین در پاریس در زمینه تضمینهای امنیتی دوجانبه و تدوین برنامه اقتصادی برای بازسازی این کشور به پیشرفتهایی دست یافته است. ویتکاف در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: ما در چند محور کاری حیاتی، ازجمله چهارچوب تضمینهای امنیتی دوجانبه و یک طرح رفاه و شکوفایی اقتصادی، به پیشرفتهای قابلتوجهی دست یافتهایم. فرستاده ویژه رئیسجمهوری آمریکا ادامه داد: ما با ائتلاف همنظر هستیم که تضمینهای امنیتی پایدار و حمایت جدی اقتصادی، عناصر ضروری برای دستیابی به صلح پایدار در اوکراین هستند و در این مسیر به همکاری مشترک ادامه خواهیم داد.
ویتکاف تاکید کرد که واشنگتن و شرکای آن همچنان تلاشهای خود را برای تقویت امنیت و ثبات بلندمدت در اوکراین دنبال خواهند کرد. مذاکرات کشورهای حامی اوکراین روز سهشنبه گذشته در پاریس برگزار شد.
ترکیه خواستار توقف فعالیتهای پکک در سوریه شد
وزارت دفاع ترکیه خواستار توقف فعالیتهای حزب کارگران کردستان (پکک) در منطقه ازجمله در کشور سوریه شد. به گزارش ایسنا، وزیر دفاع ترکیه اعلام کرد حزب کارگران کردستان (پکک) و سازمانهای وابسته به آن باید از تصمیم انحلال این سازمان پیروی کنند و فعالیتهای خود را ازجمله در سوریه متوقف کنند. وی تاکید کرد به هیچ سازمان تروریستی، بهویژه پکک و نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد)، اجازه حضور یا تثبیت حضور در منطقه را نخواهیم داد. به گزارش تلویزیون دولتی سوریه، در حمله امروز گروه تروریستی پککیپگ به محله میدان در حلب، دو زن کشته و یک کودک زخمی شدند. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، امروز در حاشیه نشست «ائتلاف داوطلبان» برای حمایت از اوکراین در پاریس با اسعد حسن الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، دیدار و گفتوگو کرد.
همچنین بر اساس گزارش ایلنا، در درگیریهای مسلحانه بین ارتش سوریه و ائتلاف نیروهای دموکراتیک سوریه در شهر حلب دستکم ۹ نفر کشته شدند. به گزارش خبرگزاری رسمی عراق (واع)، همزمان با این درگیریها، ترکیه از همه گروههای مسلح کُرد، «ازجمله در سوریه»، خواست سلاحهای خود را تحویل دهند. مذاکرات میان مقامات دولت سوریه و ائتلاف نیروهای دموکراتیک سوریه با وجود امضای توافقی در ماه مارس که بر اساس آن قرار بود نهادهای دولت خودمختار کُرد در دولت سوریه ادغام شوند، ماههاست با بنبست مواجه شده است.