زخمهای باز
چگونه میتوان از تشدید خشونت جلوگیری کرد؟
همانطور که فرجه بین اعتراضهای مردمی کوتاهتر شده، سرعت خشونتآمیز شدن آنها هم بیشتر و بر شدت خشونت نیز افزوده شده است. اعتراضها از تجمعات آرام، راهپیماییهای بدون شعار و ساکت و گردهماییهایی با شعارهای دعوت به آرامش به تدریج دچار خشونتهایی از طرف مقابل یا از نفوذیهایی فرصتطلب شد. از آنجا که خشونت، خشونت میآورد هر برخورد تند و رادیکالی از یک طرف با پاسخ طرف مقابل روبهرو میشود و ناگهان یک تجمع ساده و آرام به اعتراضی خشن و ملتهب تبدیل میشود. خشونت در نهایت کنترل تجمعات اعتراضآمیز را به سرکوب این اعتراضها بدل میکند و انباشت اعتراضها، منجر به خشنتر شدن آنها در دفعه بد میشود.
راهکار کاستن از خشونت اعتراضات و برگزاری تجمعات مسالمتآمیز در دستان حاکمیت است. این حاکمیت است که باید ابتدا با سعهصدر با معترضان مواجه شود و گوشش برای شنیدن هر نوع شعار، حتی تند و تیزش آماده باشد و طبیعت اعتراض را بشناسد. دوم اینکه شرایطی فراهم کند که اساساً تجمعات اعتراضی به سمت خشونتآمیز شدن نرود. شاید سادهترین راهش همانی است که سالهاست سیاستمداران از آن سخن میگویند اما به آن جامه عمل نمیپوشانند؛ یعنی تخصیص مکانی مناسب برای تجمع مردم، بیان اعتراض و البته شنیدن صدای اعتراض. اگر از همان ابتدا اعتراض مردم به رسمیت شناخته شود، در محل مناسب برگزار شود، تریبون در اختیار آنها قرار داده شود، احتمال خشونتآمیز شدن آن کمتر و کمتر میشود.