خرید ناکام
چرا گاز ایران بیهوده میسوزد؟
گزارشهای این فصل، از گاز هدررفته و نظم جهانی تا تجربه سرمایهگذاری نفتی ایران، به این پرسش میپردازند که چرا برخی فرصتها به سرمایه و ثبات پایدار تبدیل میشوند و برخی دیگر از دست میروند؟
گزارش «ردیاب جهانی گاز فلرینگ ۲۰۲۵» نشان میدهد ایران همزمان با تشدید ناترازی انرژی، از کانونهای اصلی افزایش گازسوزی جهان است. فلرسوزی ایران در سال ۲۰۲۵ پنج درصد افزایش یافته و میلیاردها مترمکعب گاز را به هدر داده است. گزارش، ریشه این تناقض را در ضعف زیرساختهای جمعآوری و انتقال، تاخیر پروژهها، دشواری تامین مالی و فاصله ایران از سازوکارهای همکاری بینالمللی جستوجو میکند. گزارش دوم نیز میپرسد در جهانی که قدرت در حال توزیع و نظم لیبرال در حال فرسایش است، چگونه میتوان از بینظمی جلوگیری کرد. استدلال مقاله این است که حکمرانی آینده باید هم منطقهای و غیرمتمرکز باشد و هم از هماهنگی در سطح جهانی برخوردار شود. پیشنهاد محوری، ایجاد «کنسرت جهانی» متشکل از قدرتهای بزرگ و نمایندگان نهادهای منطقهای است؛ شبکهای انعطافپذیر که با گفتوگوی مستمر، رقابت قدرتها را مدیریت و همکاری بینالمللی را تسهیل کند. شادی معرفتی نیز در گزارش تاریخی این هفته، خرید سهام کروپ با درآمدهای نفتی در دهه ۱۳۵۰ را بهعنوان نمونهای از تلاش ایران برای تبدیل ثروت نفتی به سرمایه ماندگار بررسی میکند. ایران با خرید بخشی از کروپ میخواست به فناوری، مدیریت و اقتصاد جهانی دسترسی پیدا کند، اما برای حفاظت و مدیریت بلندمدت این داراییها نهاد مستقلی نساخت. سرنوشت سهام کروپ نشان میدهد خرید دارایی، بدون ساختار نهادی پایدار، الزاماً به ثروت ملی ماندگار تبدیل نمیشود.
