پروژه هایک
دولتها چگونه به مرز ورشکستگی میرسند؟
انتشار چاپ هفتم «قانون، قانونگذاری و آزادی» بهانهای است برای بازخوانی اندیشههای فریدریش هایک؛ متفکری که دفاع از آزادی را از اقتصاد آغاز کرد و به پرسشهایی درباره قانون، نظم اجتماعی و محدودیت قدرت سیاسی رسید. در نخستین گزارش این فصل، مسیر شکلگیری مهمترین پروژه فکری هایک را دنبال میکنیم، سهگانه «قانون، قانونگذاری و آزادی» را میخوانیم و نسبت آن را با مفاهیمی چون نظم خودجوش، بازار و عدالت اجتماعی بررسی میکنیم. همچنین به جایگاه این کتاب در میان آثار هایک و میراث فکری او میپردازیم.
دومین گزارش میکوشد پاسخ دهد که چرا نظام برتون وودز فروپاشید و دلار از طلا جدا شد؟ در این گزارش میخوانید که بحران از انباشت دلار، کاهش ذخایر طلای آمریکا، کسریهای خارجی و «معضل تریفین» آغاز شد و با تورم داخلی شدت گرفت. نیکسون در آگوست ۱۹۷۱ با بستن پنجره طلا، انجماد ۹۰روزه دستمزد و قیمت و وضع تعرفه ۱۰درصدی، پایان عملی برتون وودز را رقم زد؛ نظامی که در نهایت جای خود را به نرخهای شناور ارز داد.
گزارش «صورتحساب بحران» نیز با پرسش «چرا دولتها ناگهان ورشکسته میشوند؟» آغاز میشود. این نوشتار بر پایه گزارشها و پژوهشهای صندوق بینالمللی پول درباره بحرانهای بدهی و مالی، نشان میدهد ورشکستگی معمولاً نتیجه یک شوک ناگهانی نیست، بلکه از سالها کسری بودجه، انباشت بدهی، استقراض کوتاهمدت و کاهش اعتماد شکل میگیرد. بدهی ارزی و تضعیف پول ملی نیز میتواند بحران را تشدید کند و آن را از دولت به بانکها، نظام ارزی و زندگی مردم منتقل کند؛ تجربه آرژانتین، لبنان و سریلانکا نمونههایی از این چرخهاند.
