بلوای حاشیه‌نشینان مشهد

فصل گزارش این هفته به سراغ پیامدهای بحران تنگه هرمز، عواقب کهنسالی جمعیت و کاهش فرزندآوری و بازخوانی پرونده اعتراضات مشهد در سال 1371 رفته است.

گزارش نخست با نام «بحران زنجیره‌ای» بررسی می‌کند که بحران تنگه هرمز چگونه با ایجاد اختلال در جریان انرژی و تجارت جهانی، به افزایش قیمت نفت، تورم، کاهش رشد اقتصادی و بی‌ثباتی مالی در سراسر جهان منجر می‌شود. همچنین به تحلیل پیامدهای گسترده آن بر کشورهای درحال‌توسعه، بازار کار، زنجیره‌های تامین و سایر گلوگاه‌های دریایی جهان می‌پردازد و نشان می‌دهد این بحران می‌تواند الگوی تازه‌ای از آسیب‌پذیری اقتصاد جهانی در برابر اختلال‌های ژئوپلیتیک ایجاد کند.

گزارش «مرگ تولد» اما سوژه نگران‌کننده کاهش نرخ باروری را زیر ذره‌بین قرار داده و به بررسی پیامدهای اقتصادی افت نرخ موالید و حرکت ایران به‌سوی سالمندی جمعیت می‌پردازد. این گزارش با تحلیل اثر کاهش نیروی کار، بحران صندوق‌های بازنشستگی، افت رشد اقتصادی و تغییر الگوی مصرف، توضیح می‌دهد چگونه تحولات جمعیتی آینده اقتصاد ایران را تحت تاثیر قرار می‌دهد و چه فرصت‌ها و راهکارهایی برای مدیریت این وضعیت وجود دارد.

و درنهایت گزارش «کالبدشکافی یک بلوا»، به بازنگری اعتراضات مشهد در سال ۱۳۷۱ می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه تخریب خانه‌های حاشیه‌نشینان، در بستر تورم، سیاست‌های تعدیل اقتصادی و نابرابری شهری، به یک بحران اجتماعی گسترده تبدیل شد. گزارش توضیح می‌دهد که این رویداد صرفاً واکنشی مقطعی به تخریب چند خانه نبود، بلکه در زمینه فشارهای معیشتی، رشد حاشیه‌نشینی و تغییرات اقتصادی و اجتماعی پس از جنگ شکل گرفت. همچنین به پیامدهای این رخداد برای سیاست‌گذاری شهری، مدیریت بحران‌های اجتماعی و نحوه مواجهه حکمرانی با ناآرامی‌های دهه ۷۰ می‌پردازد.