نسخه آمریکایی

نخستین مطلب کافه‌اقتصاد در این شماره موضوعی تاریخی را مطرح کرده است؛ اینکه مستشاران آمریکایی از جمله مورگان شوستر و آرتور میلسپو چه اثری بر اقتصاد ایران گذاشتند؟ کار این مستشاران نشان می‌دهد که اصلاح مالی بدون پشتوانه سیاسی چندان دوام نمی‌آورد. اگرچه این افراد برای اقتصاد ایران ایده، ابزار و نظم اداری آوردند، اما در اینکه نهادی بسازند که مستقل از سیاست باشد چندان موفق نبودند. پس این سوال مطرح می‌شود که چرا اصلاحات اقتصادی در ایران، حتی وقتی «نسخه»‌ای وجود دارد به ثبات نهادی نمی‌رسد؟ کتابی که در این شماره معرفی می‌شود «روان‌شناسی پول» است که یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های حوزه مالی سال‌های اخیر بوده است. ایده‌ای که مورگان هاوزل، روزنامه‌نگار مالی، مطرح می‌کند این است که پول پیش از اینکه مسئله‌ای اقتصادی باشد، موضوعی روان‌شناختی است. البته این موضوع را یادآور می‌شود که بدون شناخت ذهن انسان، هیچ دانشی درباره پول کامل نخواهد بود. مقاله دیگر هم درباره خطای قضات در پرونده‌هایی است که در مورد آن حکم می‌دهند. قضات در جریان رسیدگی به دعاوی ناگزیر ممکن است با احتمال خطا مواجه شوند. چنین خطاهایی می‌تواند اعتماد عمومی به دستگاه قضایی را خدشه‌دار کند و مشروعیت نهادها را زیر سوال ببرد. رویکرد تحلیل اقتصاد رفتاری امکان درک عمیق‌تر از نقش ذهن قاضی را فراهم می‌کند و به عدالت قضایی می‌انجامد. در مطلب دیگر درباره سریال لندمن بحث می‌شود. سریال نقبی می‌زند به زمین‌های خشک و پشت پرده معاملات و قراردادهای نفتی؛ جایی که اخلاق معنایی دیگر پیدا می‌کند و مرزها در هم می‌شکند. تمرکز اصلی این سریال بر روابط قدرت، تصمیم‌های پشت پرده، فساد ساختاری و پیامدهای انسانی صنعتی است که کسی را به اوج می‌رساند و همزمان پشت دیگری را به خاک می‌کوبد.