قدرت آب
آب چگونه به ابزاری برای نفوذ سیاسی و سوداگری تبدیل شد؟
این فصل اقتصاد اجتماعی مجله مفهوم اقتصاد سیاسی آب را با تلفیقی از نمونههای ایران و تحلیلهای جهانی بررسی کرده است. روایت داخلی ماجرای ادعاهای غیرعلمی مانند «توقف ابرها» و «چاههای ژرف» تا طرحهای پرهزینهای که با انگیزههای تجاری و قدرتجویانه دنبال میشوند. گزارش نشان میدهد چگونه بحران آب میتواند بستری برای سوداگران، شبهعلم و پروژههای فاقد نظارت علمی فراهم کند. در متن اصلی، با اتکا به اظهارات حسن روحانی رئیسجمهور سابق درمورد نهادهای خاص و تحلیلهای دکتر مجتبی شوریان، توضیح داده که چگونه نهادها و افراد میتوانند در خلأ مدیریت تخصصی، ادعاهایی بزرگ با کارآمدی ناچیز مطرح کنند و بودجههای کلان بگیرند. جریانی که در ایران از بارورسازی ابرها تا چاههای سههزارمتری تکرار شده است.
این فصل همچنین بحث را به سطح جهانی برده است؛ جایی که آب نهفقط منبعی طبیعی، بلکه ابزار قدرت است. از کنترل آب در آسیای میانه و سدسازیهای ترکیه بر دجله و فرات تا رقابت بر سر آب نیل میان اتیوپی، مصر و سودان، نمونههای جهانی نشان میدهد کشورها چگونه از آب برای چانهزنی سیاسی، اعمال نفوذ منطقهای و حتی هژمونی ژئوپلیتیک استفاده میکنند. روندی که سازمانهای بینالمللی آن را «weaponization of water» یا تسلیح آب نامیدهاند.