ماراتن دیپلماسی

 هفته گذشته بعد از چند ماه پرتنش با وقوع اعتراض‌های خیابانی که به کشته شدن چند هزار هموطن   منجر شد، ایران و آمریکا ضمن تهدیدهای علنی یکدیگر در ژنو به‌صورت غیرمستقیم با هم مذاکره کردند. دومین دور مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ در ژنو، با میانجی‌گری عمان برگزار شد و پس از سه ساعت و نیم رایزنی فشرده به پایان رسید. این گفت‌وگوها در ادامه روندی بود که از ۱۷ بهمن‌ماه و پس از وقفه‌ای چندماهه از سر گرفته شده بود.

به گزارش ایرنا، سیدعباس عراقچی ریاست هیات ایرانی را بر عهده داشت و مجید تخت‌روانچی، کاظم غریب‌آبادی، حمید قنبری و اسماعیل بقائی او را همراهی می‌کردند. در سوی مقابل، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا، به همراه جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، هدایت هیات آمریکایی را بر عهده داشتند. دونالد ترامپ البته پیش از شروع مذاکرات اعلام کرد که به‌صورت غیرمستقیم در مذاکرات حضور دارد. پیش از آغاز رسمی مذاکرات، عراقچی با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دیدار و «بحث فنی عمیقی» درباره روند مذاکرات هسته‌ای انجام داد. اسماعیل بقائی در گفت‌وگو با ایرنا، حضور گروسی را در تبادل پیام‌های فنی موثر و نشان‌دهنده جدیت طرفین ارزیابی کرد. عراقچی همچنین با بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان که نقش میانجی را ایفا می‌کند، دیدار و مواضع تهران را درباره موضوعات هسته‌ای و رفع تحریم‌ها تبیین کرد.

در پایان این دور، عراقچی در گفت‌وگو با رسانه‌ها از توافق دو طرف بر سر یکسری اصول راهنما خبر داد و تاکید کرد که از این پس مذاکرات بر اساس این اصول و برای تدوین متن یک توافق احتمالی دنبال خواهد شد. وزیر امور خارجه کشورمان با توصیف فضای به سازنده‌تر نسبت به دور قبل در مسقط، بیان کرد که این به معنای دستیابی سریع به توافق نهایی نیست، بلکه مسیر روشن‌تر شده است.

رسانه‌های بین‌المللی البته گزارش دادند که عراقچی تاکید کرده «درنهایت توانستیم بر سر یکسری اصول راهنما به توافق کلی برسیم که بر اساس آن حرکت و کار روی متن یک توافق احتمالی را آغاز خواهیم کرد». وی افزود که دو طرف توافق کرده‌اند روی پیش‌نویس‌های یک توافق احتمالی کار کنند، سپس این پیش‌نویس‌ها مبادله شده و تاریخ دور سوم مشخص خواهد شد.

به گزارش ایسنا، وزارت امور خارجه عمان در بیانیه‌ای، این دور از مذاکرات را با «پیشرفت ملموس» توصیف و اعلام کرد که راه را برای ادامه قریب‌الوقوع گفت‌وگوها هموار کرده است. وزیر خارجه عمان با اشاره به روابط دیرپای مسقط و تهران، از رویکرد ایران در تداوم مسیر دیپلماسی تمجید کرد.

همچنین در واشنگتن، جی‌دی ونس، معاون دونالد ترامپ، در مصاحبه با فاکس‌نیوز گفت: از برخی جهات، مذاکرات خوب پیش رفت و طرفین برای ادامه توافق کردند. اما از جهات دیگر، کاملاً روشن بود که رئیس‌جمهور خطوط قرمزی تعیین کرده که ایرانی‌ها هنوز حاضر به پذیرش و کار روی آنها نیستند. از سویی یک مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود نیز به آکسیوس گفت که مذاکرات آن‌طور که انتظار می‌رفت، پیش رفت.

بر اساس گزارش رسانه‌ها، تمرکز اصلی این دور بر موضوع هسته‌ای و رفع تحریم‌ها بود. به گزارش ال مانیتور، ایران پیشنهادهایی از جمله انتقال بخشی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا به کشور ثالث (مانند روسیه) و تعلیق غنی‌سازی تا سه سال را مطرح کرده است. بااین‌حال، اختلاف‌نظرها همچنان پابرجاست. ایران بر محدود بودن مذاکرات به پرونده هسته‌ای تاکید دارد، درحالی‌که آمریکا خواهان گنجاندن موضوعاتی مانند برنامه موشکی بالستیک و حمایت ایران از گروه‌های منطقه‌ای است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز پیش از این هشدار داده بود هر توافقی باید تمام این حوزه‌ها را پوشش دهد. همزمان با مذاکرات، نیروی دریایی سپاه پاسداران رزمایشی را در تنگه هرمز آغاز کرد و بخش‌هایی از این آبراه حیاتی را برای ساعاتی به دلیل «اقدامات امنیتی» بست. در جریان این رزمایش، موشک‌هایی به سمت اهداف دریایی شلیک شد.

در مقابل، آمریکا دومین ناو هواپیمابر خود، یواس‌اس جرالد آر. فورد، را به منطقه اعزام کرده که به‌زودی به ناوگان یواس‌اس آبراهام لینکلن خواهد پیوست. در مقابل رهبری نظام، در واکنش به این تحرکات هشدار داد که یک ناو جنگی قطعاً یک سلاح خطرناک است، اما حتی خطرناک‌تر از آن، سلاحی است که قادر به غرق کردن آن در دریاست.

تحلیل رسانه‌ها نشان می‌دهد، به نظر می‌رسد مذاکرات ژنو توانسته گفت‌وگوها را از مرحله کلیات به مرحله چهارچوب‌گذاری برای تدوین متن برساند. بااین‌حال، همان‌طور که عراقچی و البوسعیدی تاکید کردند، «کار زیادی باقی مانده است». توافق بر سر اصول راهنما اگرچه گامی مثبت است، اما مسیر رسیدن به توافق نهایی همچنان نیازمند اراده سیاسی طرفین، تصمیم‌گیری درباره موضوعات باقی‌مانده و پرهیز از اقدامات یکجانبه خواهد بود. تاریخ دور سوم مذاکرات هنوز مشخص نشده و به مبادله پیش‌نویس‌ها و آمادگی طرفین بستگی دارد.

تاج‌وتخت در دستان کیم‌جوآئه

گزارش تحلیلی آسوشیتدپرس از احتمال جانشینی دختر نوجوان کیم جونگ‌اون، رهبر کره شمالی، حکایت دارد. بر اساس ارزیابی سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی (NIS)، اصطلاح به‌کارگرفته‌شده برای کیم‌جوآئه (حدود ۱۳ساله) از «آموزش جانشینی» به «مرحله تعیین جانشین» تغییر یافته است؛ تغییر واژگانی که نشانه عبور از فاز نمادین به تصمیم‌گیری عملی در ساختار قدرت پیونگ‌یانگ تلقی می‌شود. به گزارش عصر ایران به نقل از آسوشیتدپرس، کیم‌جوآئه از نوامبر ۲۰۲۲ تاکنون در رویدادهای کلیدی از جمله آزمایش‌های موشکی، رژه‌های نظامی، سفر به پکن و دیدار از آرامگاه خانوادگی «کاخ خورشید کومسوسان» همراه پدرش حضور داشته است. رسانه‌های دولتی کره شمالی نام او را فاش نکرده و با عناوینی مانند «فرزند محبوب» از وی یاد می‌کنند. تحلیلگران این تحول را بازتابی از تجربه شخصی کیم جونگ‌اون می‌دانند که در ۲۶سالگی و بدون آمادگی کافی به قدرت رسید. معرفی زودهنگام دخترش می‌تواند راهبردی برای جلوگیری از خلا قدرت و تضمین ثبات درون‌نخبگانی باشد. با وجود سنت عمیقاً مردسالارانه در کره شمالی، «خون خاندان کیم» بر جنسیت اولویت دارد و مشروعیت سیاسی از اسطوره دودمانی سرچشمه می‌گیرد. حضور دختر رهبر در کنار فرماندهان نظامی و نخبگان حزبی، افزون بر عادی‌سازی جانشینی احتمالی، پیامی به داخل و خارج درباره تداوم قدرت خاندان کیم در نسل چهارم است. بااین‌حال، تا اعلام رسمی، سناریوهای متعددی از جمله تداوم روند نمادین یا تغییر مسیر در صورت ظهور وارث مرد محتمل است.

رئیس امارات به شایعات درباره فوتش پایان داد

رئیس امارات با انتشار پیامی به مناسبت فرا رسیدن «سال نو قمری» در این کشور و سراسر جهان به شایعات مربوط به فوت خود پایان داد. به گزارش ایسنا، «محمد بن زاید»، رئیس دولت امارات، در صفحه رسمی خود در پلت‌فرم «ایکس» (توئیتر سابق)، پیامی را به مناسبت فرا رسیدن «سال نو قمری» در این کشور و سراسر جهان منتشر و برای همگان آرزوی سعادت کرد. بر اساس گزارش وبگاه عربی ۲۱، وی ابراز امیدواری کرد که سال جدید قمری، سالی سرشار از صلح، ثبات و شکوفایی برای تمامی جهان باشد. این پیام جدید در حساب کاربری رئیس امارات در حالی منتشر شد که پیشتر اخباری مبنی بر بدتر شدن وضعیت جسمانی و فوت او منتشر شده بود. وی پیش از این پست، تصاویری از دیدارش با «تمیم بن حمد آل ثانی»، امیر قطر، منتشر کرده بود. در ساعات گذشته، شایعاتی مبنی بر درگذشت محمد بن زاید افزایش یافته بود. این شایعات پس از آن مطرح شدند که «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهور ترکیه، به‌دلیل یک عارضه سلامتی که برای رئیس امارات پیش آمده بود، سفر خود را به این کشور به تعویق انداخت؛ هرچند ریاست‌جمهوری ترکیه بعداً بیانیه مربوطه را حذف کرد. در همین راستا، برخی حساب‌های کاربری سعودی نیز شایعاتی را درباره احتمال درگذشت وی دست‌به‌دست کردند. این اقدام در چهارچوب تنش‌های رسانه‌ای متقابل بین دو کشور طی حدود دو ماه گذشته صورت می‌گیرد؛ تنش‌هایی که پس از وقایع یمن و تلاش شورای انتقالی مورد حمایت امارات برای تسلط بر اوضاع در جنوب این کشور آغاز شد و متعاقب آن عربستان سعودی یک عملیات نظامی را آغاز کرد که به اخراج نیروهای مورد حمایت امارات از چندین شهر یمنی منجر شد.

پرونده اپستین جنایت علیه بشریت است

کارشناسان شورای حقوق بشر سازمان ملل اعلام کردند؛ میلیون‌ها سند منتشرشده مرتبط با مجرم جنسی جفری اپستین، نشان‌دهنده وجود یک تشکیلات تبهکارانه جهانی است. ابعاد، ماهیت، ویژگی سیستماتیک و گستره فراملی جنایات موجود در اسناد اپستین علیه زنان و دختران آنقدر وخیم است که شماری از آنها می‌تواند به‌طور منطقی و معقول با آستانه حقوقی جنایت علیه بشریت منطبق باشد. این ارزیابی هیاتی از کارشناسان مستقل منصوب‌شده از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل از اسناد مرتبط با مجرم و قاچاقچی جنسی، جفری اپستین است که به دلیل مطرح شدن نام افراد سرشناس بسیاری مثل دونالد ترامپ جنجال‌برانگیز شده است. به گزارش رویترز، تاکنون در این اسناد بیش از ۱۲۰۰ قربانی شناسایی شده‌اند. کارشناسان اعلام کردند جرائمی که در اسناد منتشرشده از سوی وزارت دادگستری آمریکا تشریح شده، «در بستری از باورهای برتری‌طلبانه، نژادپرستی، فساد و زن‌ستیزی افراطی ارتکاب یافته است». به گفته آنها، این جرائم نشان‌دهنده کالاانگاری و سلب انسانیت از زنان و دختران بوده است. این کارشناسان افزودند، این پرونده یک تحقیق مستقل، جامع و بی‌طرفانه را می‌طلبد و تاکید کردند که باید بررسی‌هایی هم درباره این موضوع آغاز شود که چگونه ارتکاب چنین جرائمی برای مدتی طولانی امکان‌پذیر بوده است. بعد از تصویب قانونی در کنگره آمریکا با حمایت دوحزبی، دولت ترامپ مجبور شد این اسناد را که روابط اپستین را با بسیاری از چهره‌های جهانی در عرصه‌های سیاسی، مالی، کسب‌وکار و... فاش کرده، منتشر کند.