ظرفیت محبوس
اقتصاد ایران چگونه میتواند از گرداب رفاقت عبور کند؟
اقتصادها بیش از آنکه با منابع و ظرفیتهای بالقوهشان شناخته شوند، با کیفیت نهادها، قواعد بازی و امکان بهرهگیری از تواناییهای انسانیشان متمایز میشوند. محدودیت آزادی اقتصادی، پرسشهایی اساسی درباره چرایی فاصله میان ظرفیتهای موجود و دستاوردهای واقعی ایجاد میکند. چرا اقتصادی با این حجم از منابع و نیروی انسانی، همچنان درگیر محدودیتهای ساختاری است؟ و چه اندازه از ثروت و درآمد بالقوه، در نتیجه این محدودیتها، تحقق نمییابد؟
اما نسبت میان قدرت، نهادها و توسعه اقتصادی تنها به ایران محدود نیست. تجربه چین یادآور میشود که اصلاحات اقتصادی، بیش از آنکه محصول یک تصمیم منفرد باشد، به نقش سیاستگذاران، کیفیت تصمیمگیری و توانایی تغییر قواعد موجود وابسته است.
فصل گزارشها در این هفته با اقتصاد محصور ایران و نقش دو اصلاحگر چینی، دو زاویه متفاوت را برای فهم یک مسئله مشترک پیشروی خواننده میگذارد: چگونه قواعد و نهادها میتوانند مانع شکوفایی ظرفیتهای اقتصادی شوند یا مسیر بهرهگیری از آنها را هموار کنند؟
بخش پایانی فصل گزارشها، مربوط به میزگردی است که محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان و محمدرضا فرهادیپور، پژوهشگر اقتصادی با کالبدشکافی تجارب جهانی از واشنگتن و کپنهاگ تا پکن و سانتیاگو، به این پرسش پاسخ میدهند که اقتصاد ایران چگونه میتواند از گرداب رفاقت عبور کند و کدام الگو، قطبنمای واقعی است؟