نگرانی و ابهام

با گذشت ۱۷ سال از معرفی بیت‌کوین از سوی ساتوشی ناکاموتو، رمزارزها به یکی از بازیگران اثرگذار در بازارهای مالی جهانی تبدیل شده‌اند. امروزه رمزارزها یا کریپتوکارنسی‌ها جایگاهی معنادار در سبد دارایی سرمایه‌گذاران پیدا کرده‌اند. همچنین در برخی پلت‌فرم‌ها کاربرد پرداخت هم پیدا کرده‌اند. بااین‌حال، همین موفقیت و پذیرش گسترده، رمزپول‌ها را وارد مرحله‌ای تازه و پیچیده‌تر کرده است. افت قیمت‌ها پس از جهش‌های شدید، افزایش پیوند میان بازار رمزارزها و سایر بازارهای مالی، و گسترش استفاده از ابزارهای اهرمی، ریسک‌های این حوزه را از سطحی محدود و درون‌صنعتی به سطحی سیستمی نزدیک کرده است. در چنین شرایطی، نوسانات بازار رمزارز دیگر تنها سرمایه‌گذاران این حوزه را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد، بلکه می‌تواند از مسیر همبستگی با بازار سهام، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و حتی بازار اوراق بدهی، ثبات مالی را نیز تهدید کند. واکنش سیاست‌گذاران نیز به این تحولات عمدتاً محتاطانه بوده است. در کشور ما نیز این چالش با حساسیت بیشتری مطرح است. نظرات رئیس‌کل بانک مرکزی نشان می‌دهد که نگاه سیاست‌گذار پولی به رمزارزها عمدتاً مبتنی بر نگرانی از تضعیف حاکمیت پولی، بی‌ثباتی اقتصادی و افزایش ریسک‌های کلان است. تاکید بر به‌کارگیری واژه رمزپول به‌جای رمزارز، ممنوعیت استفاده از دارایی‌های دیجیتال به‌عنوان ابزار پرداخت، و اصرار بر انحصار بانک مرکزی در تنظیم‌گری این حوزه، همگی بیانگر رویکردی محافظه‌کارانه و کنترل‌محور هستند. در این چهارچوب، رمزارزها بیش از آنکه به‌عنوان فرصتی برای نوآوری مالی یا توسعه بازار سرمایه دیده شوند، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای نظم پولی کشور تلقی می‌شوند. حالا باید دید آیا نظام حکمرانی اقتصادی ایران می‌تواند از فرصت‌های رمزارزها استفاده کند یا آن را نادیده می‌گیرد.