شناسه خبر : 15186 لینک کوتاه
تاریخ انتشار:

نگاهی به گزارش‌های اقتصادی در مطبوعات هفته گذشته

بوی بهبود اوضاع اقتصاد می‌آید؟

آیا بوی بهبود از اوضاع اقتصاد ایران می‌آید؟ ظاهراً این طور است. هفته گذشته، خبر کاهش بی‌سابقه قیمت سکه طلا در بازار داخلی تا زیر یک میلیون تومان، آنقدر اهمیت داشت که در صدر خبرها باشد و تیتر یک روزنامه‌ها شود.

آیا بوی بهبود از اوضاع اقتصاد ایران می‌آید؟ ظاهراً این طور است. هفته گذشته، خبر کاهش بی‌سابقه قیمت سکه طلا در بازار داخلی تا زیر یک میلیون تومان، آنقدر اهمیت داشت که در صدر خبرها باشد و تیتر یک روزنامه‌ها شود. روزنامه «دنیای اقتصاد» در گزارشی با عنوان «طلا و ارز همچنان در سرازیری» از خوش‌بینی گسترده ناشی از تحولات سیاسی و منطقه‌ای نوشت که موجب شد بهای ارز و سکه به سقوط ادامه دهد. به نوشته این روزنامه، بهای دلار تا 3090 تومان بر تابلوها افت کرده و شرایط بازار افت بیشتری را برای آن در نظر گرفته است. در کف بازار سکه هم بهای هر سکه طلا تا 967 هزار تومان و حتی پایین‌تر افت داشته است. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که از یک سال پیش به این سو، قیمت سکه بالای یک میلیون تومان بود و در برهه‌ای از پارسال، قیمت دلار به مرز چهار هزار تومان نیز رسید. به همین دلیل شرایط آرامشی که به واسطه اظهارنظرهای خوش‌بینانه نسبت به ادامه مذاکرات هسته‌ای ایران می‌شود؛ به بازارهای مالی ایران رسوخ کرده و روزنامه‌ها نیز به این موضوع پرداخته‌اند. «دنیای اقتصاد» در این باره نوشته است: «خبرهایی از امکان باز شدن» سوئیفت توسط سوئیسی‌ها می‌تواند حامل پیامی خوش برای اقتصاد ایران باشد و در عین حال دستور رئیس‌جمهور به بانک‌ها برای بازگشایی اعتبارات اسنادی با حداکثر 30 درصد ارزش محموله وارداتی را نیز نباید برای روزها و ماه‌های آینده بازار ارز و مجموعه اقتصادی کشور نادیده گرفت. روزنامه «کسب‌و‌کار» نیز با اشاره به دو برابر شدن دوره بازپرداخت تسهیلات ارزی، از شروع دوره‌ای خبر داده که هدف آن، رونق اقتصادی است.index:2|width:200|height:147|align:left

بازتاب سخنان روحانی درباره سپاه
سخنان رئیس‌جمهور در ابتدای هفته گذشته، در مورد فعالیت اقتصادی سپاه، بازتاب گسترده‌ای در روزنامه‌ها داشت. روزنامه‌های آرمان، اعتماد، جوان، رسالت و بهار در شماره سه‌شنبه واکنش‌ها به سخنان حسن روحانی درباره فعالیت اقتصادی سپاه پاسداران را مورد توجه قرار دادند. روحانی گفته بود: «شایعاتی را که راجع به سپاه مطرح می‌شود اصلاً قبول ندارم، می‌خواهند سپاه را رقیب مردم قرار دهند اما سپاه رقیب مردم و بخش خصوصی نیست و پیمانکاری مثل پیمانکاران معمولی نیست و نبوده است. سپاه امروز باید پروژه‌های مهمی که بخش خصوصی توان آن را ندارد بر عهده بگیرد» و در شرایطی که «اقتصاد ما هدف قرار گرفته است سپاه باید وارد عمل شود و سه چهار پروژه بزرگ ملی را بر عهده بگیرد». روزنامه بهار در این باره نوشت: سخنان حسن روحانی در جمع فرماندهان سپاه پاسداران و «دعوت از سپاه برای حضور در پروژه‌هایی که بخش خصوصی توان اجرای آن را ندارد» با دو نگاه مختلف تعبیر شد. به نوشته این روزنامه «عده‌ای آن را سخن سربسته‌ای دانستند که به معنای خواست روحانی برای کاستن از نقش سپاه در دیگر عرصه‌های index:3|width:200|height:150|align:left اقتصادی بود»، اما عده‌ای دیگر سخنان روز دوشنبه حسن روحانی در جمع فرماندهان سپاه را «فراخوان دولت برای یاری گرفتن از این نهاد نظامی در حل مسائل اقتصادی تعبیر کردند». در مقابل روزنامه جوان، نزدیک به سپاه پاسداران، ضمن استقبال از سخنان حسن روحانی، طی یادداشتی این اظهارات را آغاز «فصل نوینی در مجاهدت سپاه» توصیف کرد. این روزنامه همچنین از قول محمدعلی جعفری فرمانده کل سپاه نوشت: «سپاه آمادگی انجام هر اقدامی را برای حل مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم دارد.» به نوشته روزنامه جوان، محمدرضا نقدی فرمانده بسیج نیز در واکنش به سخنان حسن روحانی گفته است: «کمک به دولت را وظیفه خود می‌دانیم.» روزنامه رسالت نیز در سرمقاله شماره سه‌شنبه سخنان حسن روحانی را «تاکید مجددی بر نقش بی‌بدیل سپاه پاسداران در تحکیم و تقویت ساخت درونی قدرت» توصیف کرده و نوشت: «سپاه آستین‌های خود را بالا بزنند.» در مقابل اصلاح‌طلبان در مورد این موضوع دچار اختلاف نظر شده‌اند. در حالی که سعید لیلاز، در یادداشتی در روزنامه «اعتماد» از فعالیت‌های اقتصادی سپاه، انتقاد کرده است سعید شیرکوند در گفت‌و‌گو با «بهار» از فعالیت‌های اقتصادی سپاه پاسداران دفاع کرده و گفته است: «نمی‌توان نقش سپاه در اقتصاد را نادیده گرفت» چرا که «وقتی اقتصاد در شرایط بحرانی خود به سر می‌برد این تنها بنگاه‌های اقتصادی بزرگ و غول‌های اقتصادی هستند که می‌توانند از شرایط بحرانی عبور کنند و با توجه به اینکه در چند سال گذشته سپاه پاسداران فعالیت اقتصادی زیادی داشته، بنابراین اگر قرار باشد این حضور به یکباره کمرنگ شود مانند آن است که شما بخواهید یکی از شریان‌های اصلی بدن را به یکباره قطع کنید.» این اقتصاددان نزدیک به اصلاح‌طلبان با بی‌هنگام خواندن توقع مردم از حسن روحانی برای پایان دادن به فعالیت‌های اقتصادی سپاه گفته است: «فرض کنید از همین فردا بگویند قرار است سپاه دیگر حضوری در عرصه اقتصاد نداشته باشد، آن وقت فکر می‌کنید چند پروژه index:4|width:200|height:166|align:left راه‌سازی، سدسازی و... روی زمین خواهد ماند. آن زمان است که متوجه خواهید شد سپاه تا چه حد در فعالیت‌های اقتصادی و عمرانی موثر بوده است.» جالب اینکه رمضان شریف سخنگوی سپاه پاسداران نیز در گفت‌و‌گویی با شماره سه‌شنبه روزنامه «اعتماد»، برای نخستین بار رقبای اقتصادی سپاه در ایران را «نیروهای ملی-مذهبی» معرفی کرده و گفته است: «رقیب سپاه در پروژه‌های عمرانی ملی-مذهبی‌ها هستند.» به گفته وی « ۷۰ تا ۸۰ درصد شرکت‌های بزرگی که رقیب ما هستند وابسته به ملی‌-‌مذهبی‌ها هستند، و شرکت‌های بزرگ ملی‌-‌مذهبی پروژه می‌گیرند و کسی هم از آنها هیچ سوالی نمی‌کند اما همه سپاه را تخریب می‌کنند.» رمضان شریف همچنین به نقل از «فرماندهان قرارگاه خاتم‌الانبیا» یکی از شاخه‌های اقتصادی سپاه گفته است: «کمتر از سه تا پنج درصد پروژه‌های عمرانی کشور در اختیار سپاه قرار دارد.» سخنگوی سپاه پاسداران همچنین درباره انتشار اخباری درباره «واسطه‌گری سپاه» و اینکه قرارگاه خاتم‌الانبیای سپاه پروژه را از دولت می‌گیرد و با قطعه‌قطعه کردن آن به بخش خصوصی کار را پیش می‌برد و بدل به یک هلدینگ اقتصادی بزرگ شده است، به روزنامه اعتماد گفته است: «به نظر من این تلقی درست نیست. در حال حاضر ۱۵۰ هزار نفر در قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا مشغول به کار هستند که بخش عمده آنها را فارغ‌التحصیلان index:5|width:200|height:233|align:left رشته‌های فنی و مهندسی تشکیل می‌دهند.»

اﺧﺘﺼﺎص درآمد وزارت نفت برای ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ دارو
«جام جم» از قول حسن قاضی‌زاده‌هاشمی وزیر بهداشت خبر داده است که « ۷/۲ ﻣﻴﻠﻴﺎرد دﻻر از در‌آمد وزارت نفت ﺑﺮای ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ اختصاص پیدا کرده است.» به نوشته این روزنامه، وزیر بهداشت روز دوشنبه همچنین به همکاری بانک مرکزی برای اختصاص این اعتبار نیز اشاره کرده و گفته است: «از مجموع ۱۳ هزار میلیارد تومان بودجه وزارت بهداشت، تاکنون ۲۶۰۰ میلیارد تومان یعنی حدود ۱۹ درصد اعتبارات محقق شده و ۲۰۰ میلیارد تومان هم اخیراً معاون نظارت و برنامه‌ریزی رئیس‌جمهور برای وزارت بهداشت محقق کرده است.» به نوشته این روزنامه وزیر بهداشت در حالی از کمبود بودجه این وزارتخانه در سال ۱۳۹۲ سخن می‌گوید که با شروع بحران دارویی کشور، این اولین باری است که وزارت نفت بخشی از درآمدش را به حوزه بهداشت و درمان اختصاص می‌دهد.
index:6|width:140|height:245|align:left
گرفتار در اقتصاد، شگفتی‌ساز در دیپلماسی
«قانون» در شماره دوشنبه ضمن انتشار گزارشی درباره کارنامه یک‌ماهه دولت حسن روحانی، دولت یازدهم را «گرفتار در اقتصاد، شگفتی‌ساز در دیپلماسی» توصیف کرده است. این روزنامه نوشته است که با پایان ماه نخست از آغاز به کار دولت حسن روحانی «تقریباً یک‌سوم از زمان وعده صد روزه بهبود شرایط زندگی برای مردم ایران از دست رفته است و زمان به رقیب سخت دولت تبدیل شده است». به نوشته این روزنامه «فشار اقتصادی که مردم هنوز روی شانه‌های خود احساس می‌کنند و قیمت‌هایی که بعد از بیان «روحانی مچکریم» انتظار سیر نزولی آن ‌را داشتند با هر تشکر سیر صعودی پیمود و چشمانی گرد و گردتر برای مردم شاهد ماجرا بر‌جا گذاشت.» روزنامه قانون در پایان ماه نخست فعالیت دولت یازدهم پرسیده است که «چرا با دیپلماسی سیاسی فعال و وزیر و رئیس‌جمهوری که مصر به باز کردن درهای جهان به روی کشور هستند، هنوز مردم چیزی را در زندگی خود از این فعال بودن احساس نمی‌کنند و حتی این عرصه را هر روز بر خود تنگ‌تر می‌بینند.» این روزنامه در عین حال کارنامه سیاست خارجی دولت حسن روحانی در پایان ماه نخست را مورد مثبت و «شگفتی‌ساز در دیپلماسی» توصیف کرده است.

کابوس اوراق مشارکت سررسید شدهindex:7|width:200|height:232|align:left
روزنامه «جمهوری اسلامی» در سرمقاله روز دوشنبه خود به موضوع انتشار اوراق مشارکت در دولت احمدی‌نژاد اشاره کرده و نوشته است دولت روحانی در سال آینده باید ۳۲ هزار میلیارد تومان اصل و سود اوراق مشارکت را به مردم پرداخت کند. حال آنکه چنین بدهی در اقتصاد امروز ایران معنایی جز تورم بالا ندارد. به نوشته این روزنامه «طی سال ۱۳۹۱ بالغ بر ۱۷۰۰ میلیارد تومان از اوراق مشارکتی که طی دو سال ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ فروخته شده سررسید شده است. از سوی دیگر آمارهای رسمی همچنین نشان می‌دهد تعهد اوراق مشارکت سررسید‌شده در سال ۱۳۹۲ به رقمی در حدود ۸۲۳۳ میلیارد تومان خواهد رسید». در سال ۱۳۸۸ در مجموع ۱۰۴۹ میلیارد تومان، در سال ۱۳۸۹ نیز ۲۱۲۰ میلیارد تومان از اوراق مشارکت با موضوع مسکن مهر و طرح‌های وزارت نفت و نیرو، ۱۵ هزار و ۶۸۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت سه و چهار‌ساله توسط دولت و شهرداری‌ها فروخته شده است. در سال ۱۳۹۰ نیز ۴۴۸۶ میلیارد تومان اوراق مشارکت توسط دولت و شهرداری‌ها فروخته شده که از این میزان سررسید ۴۴۴۸ میلیارد تومان مربوط به سال ۱۳۹۴ خواهد بود. «جمهوری اسلامی» اضافه کرده است: «از ابتدای سال ۱۳۹۱ تا پایان آذرماه سال گذشته ۶۴۳۰ میلیارد تومان اوراق index:8|width:300|height:150|align:left مشارکت از سوی دولت و شهرداری‌ها به فروش رفته که از این میزان سررسید 2513 میلیارد تومان (اوراق مشارکت بانک مرکزی) مربوط به سال 1392 است. به این ترتیب با در نظر گرفتن نرخ سودهای 5 تا 20 درصدی اوراق مشارکت فروخته‌شده طی این سال‌ها، رقم کل تعهد دولت طی چهار سال آینده به حدود 32 هزار میلیارد تومان خواهد رسید.» این یادداشت این چنین به پایان می‌رسد که «نتیجه این شرایط چه خواهد بود؟ خیلی روشن است. افزایش بدهی شرکت‌های دولتی به شبکه بانکی کشور! چرا که بنا بر مقررات موجود در شرایطی که ناشران اوراق مشارکت امکان بازپرداخت اصل مبلغ را در سررسید نداشته باشند، این مبالغ در قالب قرارداد جدیدی به تسهیلات پرداخت‌شده بانک به ناشر اوراق تبدیل می‌شود. بر این ارقام می‌توان مطالبات معوق چندین هزار میلیاردی بانک‌های خصوصی و دولتی را از شرکت‌های دولتی اضافه کرد که در حکم بدهی دولت به شبکه بانکی خواهد بود.» ناگفته پیداست که چنین شرایطی در سال‌های آینده بار مالی فراوانی را بر دوش دولت خواهد گذاشت که رهایی از آن تقریباً ناممکن است مگر اینکه دولت بتواند با اتخاذ تدابیر خاصی از متراکم شدن بدهی‌ها و تعهدات قبلی جلوگیری کند. در غیر این صورت این تعهدات آثار خود را به صورت کسری بودجه دائمی بروز خواهد داد که منجر به تورم می‌شود.

دراین پرونده بخوانید ...

دیدگاه تان را بنویسید