شناسه خبر : 31855 لینک کوتاه

چالش خام‌فروشی

جلوگیری از خام‌فروشی مواد معدنی چقدر در زنجیره فولاد اثرگذار بوده است؟

سیاست‌های مقابله با خام‌فروشی محصولات معدنی چند سالی است که از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت عملیاتی و تلاش شده زمینه‌ای فراهم شود تا علاوه بر اینکه ارزش افزوده بیشتری از محل صادرات محصولات معدنی کشور حاصل شود، زنجیره پایین‌دستی نیز از این ممنوعیت صادرات مواد خام معدنی منتفع شده و جریان کار به شکلی پیش رود تا اگر ایران قرار است نام خود را در فهرست صادرکنندگان محصولات معدنی ببیند، آن فهرست، متعلق به خام‌فروشان نباشد.

زهرا مسافر: سیاست‌های مقابله با خام‌فروشی محصولات معدنی چند سالی است که از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت عملیاتی و تلاش شده زمینه‌ای فراهم شود تا علاوه بر اینکه ارزش افزوده بیشتری از محل صادرات محصولات معدنی کشور حاصل شود، زنجیره پایین‌دستی نیز از این ممنوعیت صادرات مواد خام معدنی منتفع شده و جریان کار به شکلی پیش رود تا اگر ایران قرار است نام خود را در فهرست صادرکنندگان محصولات معدنی ببیند، آن فهرست، متعلق به خام‌فروشان نباشد. حال این سیاست‌های پیشگیری از خام‌فروشی حداقل در زنجیره تولید فولاد تا حد زیادی جواب داده و اگرچه نیاز به اجرای سیاست‌های مکملی در آینده دارد، اما تا همین جای کار حداقل در سال گذشته سبب شده تا 13 میلیون تن سنگ‌آهن که تا پیش از این، به صورت خام و بدون فرآوری در سیستم‌های حمل‌ونقل بین‌المللی قرار می‌گرفت و روانه کشورهای خارجی می‌شد، اکنون بتواند وارد زنجیره تولید فولاد شود و افزایش تولید را رقم زند؛ اما این موضوع به‌طور قطع، هنوز نتوانسته تمام پیش‌شرط‌های مدنظر تولیدکنندگان فولاد را برای رسیدن به اهداف صادراتی از پیش تعیین‌شده، رعایت کند. واقعیت آن است که هنوز هم بسیاری از تولیدکنندگان محصولات فولادی، بر این باورند که چرخه صحیحی در توزیع مواد اولیه مورد نیاز این صنعت حاکم نیست و اگرچه برخی اقدامات انجام شده است، اما هنوز راه درازی در پیش است و باید اقدامات بنیادینی در این حوزه انجام گیرد. در واقع، تامین بهینه مواد اولیه، رفع موانع صادراتی محصولات نهایی و ایجاد شبکه‌های تخصصی توزیع محصولات فولادی خصوصاً در زمینه صادرات از جمله مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد، به‌خصوص اینکه به زعم فعالان اقتصادی، در صورت توزیع صحیح کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی، در سال جاری نمی‌بایست در واحدهای فولادی شاهد وجود مشکل تامین خوراک بود؛ ضمن اینکه حتی در صورت تامین خوراک کارخانه‌های کنسانتره و کارکرد آنها با ظرفیت کامل، ظرفیت‌های مازاد گندله و آهن اسفنجی نیز در سال 98 باز هم وجود خواهند داشت. موضوع از آنجا از اهمیت بیشتری برخوردار می‌شود که برآوردهای آماری حکایت از آن دارد که در فاصله سال‌های 99 تا 1404 نیز همزمان با به بهره‌برداری رسیدن واحدهای جدید فولادی، این کسری آهن اسفنجی و کنسانتره به‌طور جدی بیشتر خود را نشان می‌دهد و گلوگاه اصلی این بخش از اقتصاد کشور در سال‌های آتی، تولید کنسانتره خواهد بود که به‌طور جدی باید روی این موضوع کار شود. از سوی دیگر، آمارها حکایت از آن دارد که اگرچه در سال 97 نرخ به‌کارگیری و بهره‎‌برداری از ظرفیت کارخانه‌های تولید کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی و حتی فولاد، نسبت به سال 96 افزایش خوبی داشته، اما پایین‌ترین درصد به‌کارگیری ظرفیت بین بخش‌های مذکور، در انتهای زنجیره یعنی تولید فولاد خام وجود دارد؛ این نشانگر بهینه نبودن گردش مواد در زنجیره است. از سوی دیگر، نرخ به‌کارگیری ظرفیت‌ها در صنعت فولاد در سال 97، حدود 73 درصد بوده یعنی با حدود 34 میلیون تن ظرفیت تولیدی، 7 /24 میلیون تن فولاد خام داشته‌ایم، در حالی که در سایر بخش‌های تولیدی زنجیره، این نرخ بین 81 تا 86 درصد بوده که باز هم جای بهبود دارد.

دراین پرونده بخوانید ...