شناسه خبر : 18231 لینک کوتاه

مدیرعامل شرکت حمل و نقل ریلی رجا از کیفیت پایین سرویس‌دهی به مسافران و سرعت پایین قطارها می‌گوید

مردم حق دارند گلایه کنند

حدود ۱۷ سال از تاسیس اولین شرکت ریلی با هدف رشد کمی و کیفی حمل و نقل مسافری می‌گذرد و پس از آن نیز شرکت‌های متعددی مانند چوپار، هستیا و وانیاریل در این زمینه راه‌اندازی شدند اما هیچ‌کدام به اندازه شرکت قطارهای مسافری رجا که در سال‌های اخیر به شرکت حمل و نقل ریلی رجا تغییر نام داده است در میان مسافرانی که بارها با قطار سفر کرده‌اند معروف نیستند.

سایه فتحی

حدود 17 سال از تاسیس اولین شرکت ریلی با هدف رشد کمی و کیفی حمل و نقل مسافری می‌گذرد و پس از آن نیز شرکت‌های متعددی مانند چوپار، هستیا و وانیاریل در این زمینه راه‌اندازی شدند اما هیچ‌کدام به اندازه شرکت قطارهای مسافری رجا که در سال‌های اخیر به شرکت حمل و نقل ریلی رجا تغییر نام داده است در میان مسافرانی که بارها با قطار سفر کرده‌اند معروف نیستند. اما سال‌هاست این شرکت با مشکلات بسیاری از جمله زیان دهی مواجه است. شرکتی که قرار بود به شرکت راه‌آهن کمک کند تا از بافت سنتی خود خارج شود و خدمات با کیفیت و مناسب را در جهت توسعه بخش مسافری ارائه دهد خود نیز اسیر حاشیه شد و حتی در مواردی با راه‌آهن اختلاف پیدا کرد. تا جایی که دولت تصمیم گرفت این شرکت را در سال 1388 بابت رد دیون به سازمان تامین اجتماعی واگذار کند تا شاید اداره آن به شکل بخش خصوصی بتواند بخشی از زیان‌دهی‌اش را جبران کند. اما ظاهراً این مساله نیز نتوانست از بار مشکلات این شرکت بکاهد. به هر شکل با توجه به اینکه در ماه‌های اخیر توسعه شبکه ریلی و افزایش سفر با قطار در اولویت برنامه‌ریزی کلان در بخش حمل و نقل در وزارت راه و شهرسازی قرار گرفته است با سیدحسن موسوی‌نژاد مدیرعامل و نایب‌رئیس هیات‌مدیره شرکت حمل و نقل ریلی رجا پیرامون مسائل و مشکلات این بخش به گفت‌وگو پرداختیم که در ادامه می‌خوانید.



وزیر راه و شهرسازی به تازگی گفته است می‌خواهیم قطار را وارد زندگی مردم کنیم به نحوی که برای حمل و نقل بین شهرها و حومه، آنها ریل را انتخاب کنند. علت اینکه تاکنون این اتفاق نیفتاده است و اغلب مردم ترجیح می‌دهند با وجود اینکه قطار وسیله ایمن‌تری است تا جایی که امکان دارد با وسایل شخصی خود به سفر بروند، چیست؟
قبل از اینکه به این پرسش پاسخ بدهم باید بگویم مردم بر اساس نیازها و ویژگی‌های هر یک از شقوق حمل و نقل از آنها برای سفر استفاده می‌کنند. به طور معمول در سفرهای کمتر از 300 کیلومتر مردم ترجیح می‌دهند، حمل و نقل جاده‌ای را انتخاب کنند. در سفرهای بیش از 300 کیلومتر تا نزدیک هزار کیلومتر حمل و نقل ریلی را مناسب‌تر می‌دانند اما برای سفر در مسافت‌های بیشتر از هزار کیلومتر حمل و نقل هوایی را برمی‌گزینند. البته در حمل و نقل انبوه در مسافت‌های نزدیک و کوتاه اگر امکان حمل و نقل ریلی وجود داشته باشد این ترجیح وجود دارد که باز هم حمل و نقلی ریلی انتخاب شود. به طور کلی دلایلی وجود دارد که نشان می‌دهد حمل و نقل ریلی بر جاده‌ای ارجحیت دارد. اول آنکه در زمینه محیط زیست باعث کاهش آلودگی هوا، ترافیک و مصرف سوخت می‌شود. دوم آنکه برنامه‌ریزی متمرکز را امکان‌پذیر می‌کند و اگر افراد بخواهند در زمان مشخصی در مکان خاصی باشند با اطلاع از ساعت حرکت و میزان زمان سیر قطار می‌توانند برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشند. سومین علت نیز ایمنی بالای سفر با قطار است. میزان سوانح در حمل و نقل جاده‌ای با حمل و نقل ریلی قابل قیاس نیست. اما وقتی امکانات و سرمایه لازم برای توسعه زیرساخت‌ها و شبکه وجود ندارد که به تناسب آن منجر به افزایش سرعت حمل و نقل ریلی و بهبود کیفیت سرویس‌دهی شود، طبیعی است که مردم ترجیح بدهند با وسیله شخصی سفر کنند با وجود اینکه ایمنی کمتر و هزینه‌های بیشتری به نسبت سفر با قطار دارد.

با توجه به مزایای سفر با حمل و نقل ریلی که اشاره کردید گفته می‌شود حمل و نقل ریلی نقش مهمی در توسعه اقتصاد ملی کشورها دارد اما چرا در کشور‌مان تاکنون به این مساله بی‌مهری شده است؟
در جهان به علت مزایای بالای سفر با قطار، حمل و نقل ریلی در اولویت بوده و سهم بزرگی از جابه‌جایی مسافر و بار از طریق بخش ریلی انجام می‌شود. شاهدیم با پیشرفت تکنولوژی، قطارهای سریع‌السیر پا به میدان گذاشته‌اند و در برخی موارد نیز در دنیا ترجیح مردم به علت ایمنی و رفاه بیشتر سفر حتی در مسافت‌های طولانی با قطارهای سریع‌السیر است. در جهان حمل و نقل ریلی با حمل و نقل هوایی رقابت می‌کند. در کشور ما نیز با توجه به مزایای سفر با قطار و مسائل جمعیت و جغرافیا طبیعی است که حمل و نقل ریلی در اولویت باشد. اما وقتی به آمارها نگاه کنیم متوجه خواهیم شد این‌گونه نیست. یعنی حمل و نقل ریلی در اولویت ملی کشور نبوده است. چرا که سهم حمل و نقل ریلی در مقایسه با سهم دیگر بخش‌های حمل و نقل مانند جاده‌ای و هوایی پایین است. متاسفانه در سال‌های اخیر نیز این سهم کاهش یافته است. به‌رغم تاکیدی که بر اولویت حمل و نقل ریلی بر سایر شقوق در سطح ملی بوده و در بخش کلان اقتصادی برنامه‌ریزی شد در سال‌های اخیر نه‌تنها سهم حمل و نقل ریلی حفظ نشده بلکه با کاهش نیز مواجه شده است.

علت چیست؟
در تمام دنیا توسعه به برنامه‌ریزی ملی نیاز دارد. امکان ندارد بخش خصوصی به تنهایی بتواند سرمایه‌گذاری کند و باعث رشد و توسعه این بخش شود. چرا که سرمایه‌گذاری برای حرکت تنها یک قطار تقریباً معادل 40 تا 50 میلیارد تومان هزینه می‌برد. بنابراین نمی‌توان از بخش خصوصی انتظار داشت وارد سرمایه‌گذاری در بخش ریلی شود بدون اینکه در سیاست‌های کلان ملی حمایتی وجود داشته باشد. البته حمایت نیز باید به معنای واقعی و عملکردی باشد. نه اینکه در برنامه‌ریزی‌های کلان سیاست را بر توسعه بخش حمل و نقل ریلی بگذاریم اما در عمل کاری انجام ندهیم و این بخش را به حال خود رها کنیم. از طرف دیگر سرمایه‌گذاری زیرساخت‌ها توسط دولت در این بخش بسیار ضر