شناسه خبر : 11088 لینک کوتاه
تاریخ انتشار:

مروری بر زندگی و فعالیت‌های علمی دو اقتصاددانی که با وجود رویکردهای متفاوت، موفق به دریافت جایزه‌ای مشترک شدند

میردال در برابر هایک

در گوشه‌ای از جهان، جشنی باشکوه برگزار شد تا به پاس یک عمر فعالیت‌های علمی و تحول‌آفرین دو اقتصاددان، جایزه‌ای به آنها اعطا شود.

احسان برین

در گوشه‌ای از جهان، جشنی باشکوه برگزار شد تا به پاس یک عمر فعالیت‌های علمی و تحول‌آفرین دو اقتصاددان، جایزه‌ای به آنها اعطا شود. همزمان با برگزاری این جشن، مردمان بسیاری تحت تاثیر نظریه‌های این دو اقتصاددان در حال زیستن بودند. نظریه‌هایی که هریک به گونه خاصی، دریچه‌ای رو به جهان در پیش چشمان حاکمان می‌گشایند. یکی راه رستگاری بشر در معیشت دنیایی‌اش را در احترام به آزادی و مالکیت شخصی می‌داند و دخالت دولت در تحدید این آزادی و مالکیت را مذموم؛ و دیگری راه چاره را در این می‌بیند که دولت به عنوان نهاد مجری سیاست‌های جامعه، بکوشد نهادهای گوناگون را سامان دهد و بدین گونه ظرفیت‌های جامعه را به سرانجام برساند. هردو اقتصاددان دغدغه‌هایی نظیر برقراری عدالت و آزادی داشتند، ولی راهشان از یکدیگر جدا بود و هر‌‌ یک می‌پنداشت آنچه خود می‌گوید جامعه را به سرمنزل مقصود می‌رساند.
و این ویژگی منحصربه‌فرد علم اقتصاد است که با استفاده از انتزاعی‌ترین ابزارها و علوم، آنچنان به توصیف جهان پیرامون می‌پردازد که تاثیر مستقیم آن در زندگی بشر کاملاً مشهود است. میردال و هایک نیز به عنوان دو نماینده از جامعه اقتصاددانان، هر یک به سهم خود تلاش‌های مهمی انجام دادند.

میردال کیست؟
کارل گونار میردال، اقتصاددان، جامعه‌شناس و سیاستمدار سوئدی است که روز ششم دسامبر سال ۱۸۹۸ میلادی چشم به جهان گشود. چنان‌که نقل شده، پسوند میردال به نام او به خاطر مزرعه آبا و اجدادی‌اش تحت عنوان «میر» که در منطقه «دالارنا»‌ی سوئد است، اضافه شده. میردال جوان در سال ۱۹۲۳ میلادی با مدرک حقوق از دانشگاه استکهلم فارغ‌التحصیل شد و حدود یک سال بعد، با زنی سیاستمدار و دیپلمات به نام آلوا ازدواج کرد. حاصل ازدواج گونار و آلوا میردال نیز دو فرزند دختر به نام‌های کاژ و سیسلا و یک فرزند پسر به نام یان بود. او در سال ۱۹۲۷ میلادی نیز با اخذ مدرک دکترای اقتصاد از دانشگاه استکهلم فارغ‌التحصیل شد.
از گونار میردال در سال 1944 میلادی کتابی به نام «یک معمای آمریکایی» منتشر شد که شهرت بین‌المللی برای او به همراه آورد. امروز این کتاب، به عنوان یکی از آثار کلاسیک در حوزه جامعه‌شناسی به حساب می‌آید. در زمینه حقوق نیز تلاش‌های میردال، منجر به قانون‌زدایی از اعمال تبعیض نژادی در مدارس عمومی شد. در عین حال، این اقتصاددان بزرگ، که فردی برابری‌طلب و علاقه‌مند به سوسیالیسم بود، نشان داد چگونه سیاست‌های اقتصادی فرانکلین روزولت، به سختی به سیاهان ضربه زد. او در همین زمینه دو سیاست جدید روزوکت را به طور خاص برشمرد: اعمال محدودیت بر خروجی تولید محصولات کشاورزی و تعیین حداقل دستمزد.
در واقع تحلیل‌های میردال در زمینه آثار منفی تعیین حداقل دستمزد، پیش از مقاله کلاسیک جرج استیگلر در سال ۱۹۴۶ میلادی ارائه شدند.
دیگر اثر کلاسیک بزرگ میردال «درام آسیایی: پژوهشی در زمینه فقر کشورها» بود. پیام عمده این اثر، این بود که تنها راه دستیابی به توسعه سریع در آسیای جنوب شرقی، کنترل جمعیت، توزیع گسترده‌تر زمین‌های کشاورزی و سرمایه‌گذاری در زمینه خدمات بهداشتی و آموزشی است.
گونار میردال در مقام یک سیاستمدار نیز دو بار به عنوان سناتور به پارلمان سوئد راه یافت. این دو بازه زمانی شامل سال‌های ۱۹۳۴ تا ۱۹۳۶ میلادی و همچنین ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۶ میلادی می‌شود. او همچنین طی سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۷ میلادی به عنوان وزیر تجارت و بازرگانی فعالیت کرد. طی سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۷ میلادی نیز به عنوان دبیر اجرایی برای کمیسیون اقتصادی اروپای سازمان ملل مشغول به کار بود.
او در 88 سالگی و پس از حدود دو ماه بستری شدن در بیمارستانی نزدیک استکهلم، در همان‌جا درگذشت.

هایک کیست؟
فردریش آگوست فون هایک، روز ۸ می سال ۱۸۹۹ میلادی در کشور اتریش- مجارستان آن زمان و در شهر وین دیده به جهان گشود. بیشتر شهرت این اقتصاددان و فیلسوف، به خاطر دفاعش از لیبرالیسم کلاسیک است. هایک در سال‌های نوجوانی‌اش و بنا به توصیه پدر خود، آثار ژنتیک و تکاملی «هوگو دو ورایس» و همچنین آثار فلسفی «لودویگ فوئرباخ» را مطالعه کرد. در مدرسه نیز به شدت جذب یکی از درس‌هایش در مورد اخلاقیات ارسطویی شد. او در سال‌های ۱۹۲۱ و ۱۹۲۳ میلادی دکترای خود را در رشته‌های حقوق و علوم سیاسی اخذ کرد و همچنین به مطالعه در زمینه فلسفه، روان‌شناسی و علم اقتصاد نیز پرداخت. طی سال‌های تحصیلش در دانشگاه وین، کارهای کارل منگر و فردریش فون وایزر نیز بر او تاثیر گذاشتند. هایک بنا به توصیه وایزر و زیر نظر لودویگ فون میزس، مدتی را نیز به عنوان متخصص برای دولت اتریش در زمینه‌های اقتصادی و حقوقی فعالیت کرد.
او طی سال‌های زندگی‌اش اتفاقات گوناگونی را از سر گذراند. در سال 1931 میلادی به مدرسه اقتصاد لندن رفت و در آنجا همکار اقتصاددان بنامی نظیر لایونل رابینز شد. در همین دوران به عنوان منتقد کتاب مشهور کینز نیز مطالبی را عنوان کرد. کتاب مشهور او تحت عنوان «راه بردگی» نیز طی سال‌های 1940 تا 1943 میلادی به رشته تحریر درآمد. او همچنین طی سال‌های 1950 تا 1962 میلادی در آمریکا زندگی کرد و در این مدت در دانشگاه شیکاگو مشغول به کار شد و در آنجا به همراه فرانک نایت، میلتون فریدمن و جرج استیگلر «انجمن مونت پلرین» را تاسیس کردند که به عنوان محملی بین‌المللی برای اقتصاددانان لیبرتارین محسوب می‌شد.
او از سال ۱۹۶۲ تا سال ۱۹۶۸ میلادی نیز در دانشگاه فرایبورگ واقع در آلمان غربی مشغول به کار شد و در همان‌جا بر روی کتاب دیگرش تحت عنوان «حقوق، قانون‌گرایی و آزادی» کار کرد. با شروع دوره بازنشستگی‌اش نیز یک سال را به عنوان استاد مدعو فلسفه در دانشگاه کالیفرنیا لس‌آنجلس (UCLA) سپری کرد و در آنجا نیز به کار بر روی «حقوق، قانون‌گرایی و آزادی» ادامه داد. از سال ۱۹۶۹ تا سال ۱۹۷۷ میلادی به عنوان استاد تمام به دانشگاه سالزبورگ رفت و سپس دوباره به فرایبورگ بازگشت. زمانی که هایک سالزبورگ را ترک می‌کرد، نوشت: «آمدنم به سالزبورگ یک اشتباه بود.» دپارتمان اقتصاد آنجا کوچک و امکانات کتابخانه‌اش نیز ناکافی بود.
هایک سرانجام در 23 مارس سال 1992 میلادی و در 92سالگی در فرایبورگ آلمان درگذشت.
یکی از مهم‌ترین نظریه‌های او تحت عنوان «نظم خودانگیخته» بود که می‌توان آن را به نوعی در جهت تاکید بر نظریه دست نامرئی اسمیت دانست.
در مورد هایک گفته شده «اگر اقتصاددانی در قرن بیستم رنسانسی برپا کرده باشد، او فردریش هایک است».

جایزه نوبل
میردال و هایک در سال ۱۹۷۴ میلادی به طور مشترک برنده جایزه نوبل شدند. این دو اقتصاددان شاید هیچ‌گاه فکرش را هم نمی‌کردند که روزی کنار یکدیگر قرار گیرند و به خاطر اقدامات شان جایزه‌ای مشترک به آنها اعطا شود.

منابع:
۱- http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/۱۹۷۴/press.html
2- http://en.wikipedia.org/wiki/Gunnar_Myrdal
۳- http://www.econlib.org/library/Enc/bios/Myrdal.html
4- http://en.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Hayek
۵- http://www.econlib.org/library/Enc/bios/Hayek.html

دراین پرونده بخوانید ...

دیدگاه تان را بنویسید