شناسه خبر : 14517 لینک کوتاه
تاریخ انتشار:

«مناظرات انتخاباتی» و «مذاکرات نفتی» مختصات شاخص‌های جهانی را تعیین کردند

بازارها تحت تاثیر دو جریان

هفته گذشته «مناظره انتخابات بین دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری آمریکا» و «نشست نفتی کشورهای نفتی پیرامون فریز نفتی» دو عامل تاثیرگذار در بازارهای جهانی بودند.

المیرا ابوالفتحی / مجید حیدری

هفته گذشته «مناظره انتخابات بین دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری آمریکا» و «نشست نفتی کشورهای نفتی پیرامون فریز نفتی» دو عامل تاثیرگذار در بازارهای جهانی بودند. در بازار نفت، مذاکرات در خصوص محدود کردن تولید اوپک ادامه دارد و بر اساس آخرین گزارش‌ها، اعضای بزرگ‌ترین گروه صادرکننده نفتی، به توافق نزدیک شدند، هرچند که به نظر می‌رسید مذاکرات تا جلسه بعدی در 30 نوامبر ادامه یابد. رویترز از نشست الجزایر گزارش داد که اعضای اوپک برای محدود کردن تولید نفت تا 5 /32 میلیون بشکه در روز به توافق رسیده‌اند. بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران نیز پس از این نشست اعلام کرد: خوشحالم امروز یک تصمیم استثنایی در اوپک گرفته شد و پس از 2 سال‌ونیم اوپک برای مدیریت بازار به اجماع رسید. مهم‌ترین خبر از این مذاکرات این است که عربستان با مستثنی‌شدن ایران از محدود‌کردن تولید نفت موافقت کرده است. دیگر عامل تاثیرگذار در بازارها، مذاکرات انتخاباتی بود. در هفته گذشته، عملکرد مناسب‌تر هیلاری کلینتون، نامزد حزب دموکرات نسبت به دونالد ترامپ (نامزد جمهوری‌خواه) از نظر خبرگزاری‌ها در اولین مناظره انتخاباتی، باعث شد که شاخص دلار و بازارهای سهام روند صعودی به خود بگیرد. بازارها کلینتون را به‌عنوان نامزدی می‌بینند که وضع فعلی را حفظ خواهد کرد، در حالی که کمتر کسی می‌داند ترامپ با سیاست خارجی، تجارت بین‌المللی و اقتصاد داخلی آمریکا چه خواهد کرد.

استارت با امیدواری
در هفته گذشته بیشتر اخبار و تحلیل‌های حوزه نفت، در خصوص توافق کشورهای عضو اوپک بر سر «فریز نفتی» بود. در این بین، انتشار برخی از گزارش‌ها مبنی بر افزایش احتمال توافق باعث شد که فشارهای افزایشی در بهای نفت وجود داشته باشد. به گزارش بانک مرکزی، روز دوشنبه با تشکیل شدن گردهمایی بزرگ‌ترین تولیدکنندگان جهانی نفت در الجزایر به منظور بحث و تبادل نظر پیرامون راه‌های تقویت بهای نفت، بهای این کالا حدود سه درصد رشد کرد. در هفته گذشته، تردیدها درباره دستیابی به توافق در الجزایر مدیران پولی را ترغیب کرد تا با توجه به افت حدود پنج‌درصدی قیمت‌های نفت، گمانه‌زنی‌های خوش‌بینانه در مورد بهای نفت خام قراردادهای آتی آمریکا را به پایین‌ترین سطح یک‌ماهه کاهش دهند. برخی از تحلیلگران معتقدند توقف افزایش تولید تنها بعد از نشست سیاستی بسیار مهم اوپک در 30 نوامبر سال جاری در وین تحقق خواهد یافت. به نظر می‌رسد تا آن زمان، اعضای عضو و غیرعضو اوپک نظیر روسیه به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت و آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده نفت، میزان تولید خود را افزایش دهند. در این خصوص نورالدین بوطرفه، وزیر انرژی الجزایر گفت: «ما با دست خالی از این نشست بیرون نخواهیم آمد.» همچنین جاناتان بارات، تحلیلگر بازار نفت در این باره اظهار کرد: «این واقعیت که کشورهایی نظیر الجزایر همچنان دارند در مورد توافق حرف می‌زنند بدان معناست که این مساله بدون در نظر گرفتن نظرات دیگران در خصوص اینکه چه اتفاقی ممکن است رخ دهد، هنوز روی میز است.» همچنین نظرسنجی خبرگزاری رویترز نیز بیانگر این است که ذخایر نفت خام آمریکا در هفته گذشته پس از سه هفته روند نزولی، 8 /2 میلیون بشکه افزایش یافته که نگرانی‌هایی را برای برخی از فعالان بازار ایجاد کرد.

دست انداز در توافق
روز سه‌شنبه، کمی از امیدواری به توافق نفتی کاسته شد و این موضوع باعث شد بهای نفت حدود سه درصد کاهش داشته باشد. در این روز اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه ایران به منظور بازپس‌گیری سهم ازدست‌رفته صادرات نفت خود به واسطه تحریم‌ها، پیشنهاد همتای سعودی در خصوص محدودیت تولید نفت این کشور به ازای کاهش عرضه نفت ریاض را نپذیرفته است. در نتیجه، امیدواری بازار برای دستیابی به توافق کاهش تولید نفت ایران و عربستان سعودی (دو تولیدکننده عمده اوپک) در نشست الجزایر با هدف کاهش اشباع بازار از بین رفت.
در روز سه‌شنبه، بلومبرگ به نقل از وزیر نفت ایران عنوان کرد که ایران مایل به فریز نفت خود در سطح فعلی تولید نیست و قصد ندارد با تولیدکنندگان دیگر در نشست این هفته در الجزایر توافقی انجام دهد. بیژن نامدارزنگنه گفت: ایران می‌خواهد تولید خود را به چهار میلیون بشکه در روز افزایش دهد. به گفته وی، سومین تولیدکننده بزرگ عضو اوپک با تولید روزانه سه میلیون بشکه نفت در نشست مجمع بین‌المللی انرژی در الجزایر با سایر اعضای اوپک رایزنی خواهد کرد و ممکن است سازمان بتواند در نشست ماه نوامبر خود در وین به توافقی رسمی در خصوص محدود کردن عرضه دست یابد. زنگنه گفت: ایران می‌خواهد سهم 13درصدی خود از تولید اوپک را که قبل از تحریم‌ها در اختیار داشت باز پس بگیرد. 14 کشور عضو اوپک در ماه گذشته میلادی روزانه 7 /33 میلیون بشکه نفت تولید کردند. این به آن معناست که ایران قصد دارد روزانه تا 4 /4 میلیون بشکه نفت تولید کند. این رقم 750 هزار بشکه در روز بیشتر از تولید نفت ایران در ماه گذشته میلادی است. همچنین وزیر نفت روسیه نیز روز سه‌شنبه گفت، این کشور می‌خواهد تولید نفت در سطح فعلی فریز شود. اخیراً تولید نفت روسیه به بالاترین رقم خود یعنی 75 /11 میلیون بشکه در روز رسیده است.
البته انتشار گزارش موسسه نفت آمریکا مبنی بر کاهش غیرمنتظره ذخایر نفت خام آمریکا در هفته گذشته به میزان 752 هزار بشکه سبب شد تا روند نزولی بازار بعد از خاتمه معاملات محدود شود. تحلیلگران پیش‌بینی کرده بودند این موجودی سه میلیون بشکه افزایش نشان دهد. در روز سه‌شنبه عراق دیگر عضو اوپک اعلام کرد بودجه سال 2017 خود را با فرض صادرات 75 /3 میلیون بشکه در روز با قیمت 42 دلار در هر بشکه تدوین کرده است. در این روز گلدمن ساکس پیش‌بینی بهای نفت خام آمریکا را در سه‌ماهه چهارم سال جاری از دامنه اولیه 40 تا 50 دلار در هر بشکه به 43 دلار در هر بشکه کاهش داد و پیش‌بینی کرد میزان عرضه 400 هزار بشکه از میزان تقاضا بیشتر خواهد بود.

تغییر فضای مذاکرات
اما پس از اظهارنظر وزیر نفت مبنی بر عدم توقف افزایش تولید نفت ایران، وزیر انرژی عربستان هم مستثنی شدن ایران از اجرای طرح فریز نفتی را پذیرفت تا یک گام بلند برای اجرای این طرح برداشته شود. به گزارش خبرگزاری بلومبرگ، «خالد الفالح» وزیر نفت عربستان سعودی در حاشیه برگزاری پانزدهمین نشست مجمع بین‌المللی انرژی در الجزایر از آمادگی عربستان برای پذیرش مستثنی شدن ایران از برنامه محدودیت عرضه نفت خبر داد. خالد ‌الفالح وزیر انرژی عربستان بر خلاف نشست‌های پیشین اوپک، موضعی منعطف‌تر نسبت به صنعت نفت ایران اتخاذ و تاکید کرد: ایران، لیبی و نیجریه باید بتوانند با حداکثر ظرفیت معقول خود تولید کنند. او پس از دیدار دوجانبه با بیژن زنگنه، که به وساطت روسیه برگزار شده بود، گفت: شکاف میان کشورهای عضو اوپک درباره سطح مطلوب برای تثبیت عرضه نفت، کمتر می‌شود؛ دیدگاه‌ها در حال نزدیک شدن به یکدیگر هستند. این موضوع باعث شد سطح قیمت‌های نفت در روز چهارشنبه صعودی باشد. به گزارش رویترز، واینه لای تحلیلگر نشنال‌استرالیا بانک در ملبورن گفت: بازار به این نتیجه می‌رسد که مذاکرات می‌تواند زمینه‌ای برای یک توافق در نشست رسمی اوپک در 30 نوامبر فراهم کند. حدس من بر این است که تولیدکنندگان اوپک نمی‌توانند به افزایش نامحدود تولید ادامه دهند؛ از این‌رو می‌تواند جایی برای یک توافق در ماه نوامبر وجود داشته باشد. با این حال در روز چهارشنبه، خبری از توافق نفتی منتشر نشد، تا نگاه‌ها به نشست آخر ماه آینده دوخته شود.

سایه مناظرات
اونس طلا که دو هفته پیش، از تصویب ثبات نرخ‌های بهره در آمریکا نفع برده بود، هفته گذشته تحت فشار عملکرد بهتر نامزد دموکرات انتخابات ریاست جمهوری آمریکا قرار گرفته است. علاوه بر فشار انتخاباتی، داده‌های تازه از بزرگ‌ترین اقتصاد جهان هم به ضرر طلا عمل کرده‌اند. اونس طلا روز دوشنبه در انتظار برگزاری نخستین مناظره میان هیلاری کلینتون و دونالد ترامپ با یک دلار رشد روی قیمت 1338 دلار ایستاد تا روز سه‌شنبه، تحت تاثیر پیروزی نسبی کلینتون در بحث‌ها، به بهای 1327 دلار سقوط کند. عامل دیگری که روز سه‌شنبه در افت قابل توجه ارزش فلز زرد موثر واقع شد، انتشار شاخص اعتماد مصرف‌کننده آمریکا بود. تحولات آمریکا صبح چهارشنبه نیز فشار خود را بر طلا حفظ کردند تا اونس به سوی مرز 1320 دلار حرکت کند. قیمتی که تا عصر چهارشنبه برای اونس ثبت شد، 1324 دلار بود.
به گزارش بانک مرکزی، روز دوشنبه بهای طلا ثابت بود، افت شاخص دلار ناشی از اظهارات محتاطانه مقامات فدرال رزرو پس از نشست سیاستی، پیرامون نرخ‌های بهره منجر به تقویت بیش از دودرصدی بهای طلا شد، اما در ادامه به دلیل انتظار بازارها برای مناظره نامزدهای انتخاباتی آمریکا و نتایج انتخابات ماه نوامبر، این تقویت متوقف شد.
به گزارش «دنیای اقتصاد» مهم‌ترین اتفاق بازارهای سه‌شنبه، توجه معامله‌گران به مناظره نامزدهای اصلی انتخابات نوامبر آمریکا بود. بیشتر معامله‌گران بازارهای مختلف کلینتون را پیروز مناظره دوشنبه‌شب (بامداد سه‌شنبه به وقت تهران) دانستند تا روندها نیز از چنین تصوری تاثیر بگیرند. بازارها کلینتون را به‌عنوان نامزدی می‌بینند که وضع فعلی را حفظ خواهد کرد، در حالی که کمتر کسی می‌داند ترامپ با سیاست خارجی، تجارت بین‌الملل و اقتصاد داخلی آمریکا چه خواهد کرد. از این‌رو پیروزی نسبی کلینتون به رشد شاخص‌های سهام و کاهش خرید طلا به عنوان سرمایه امن ترجمه شد. همزمان رشد شاخص دلار و افت بهای نفت خام هم به ضرر طلا عمل کردند. اثر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بر روند بازارها فعلاً ادامه خواهد داشت.
روز چهارشنبه نیز تحت تاثیر داده‌های آمریکایی سه‌شنبه آغاز شد و بعد عوامل تازه به ضرر طلا عمل کردند. در این روز شاخص دلار به رشد خود ادامه داد و بهای نفت خام باز هم تضعیف شد تا عوامل خارجی در جهت فشار بر طلا کار کرده باشند. دیگر عامل فشار بر طلا در روز گذشته رشد بورس‌های اروپایی بود. رشد شاخص‌های قاره سبز عمدتاً مدیون رشد سهام «دویچه بانک» بود. این بانک که بزرگ‌ترین وام‌دهنده آلمان است به دلیل تخلف‌ها با جریمه‌های سنگینی روبه‌رو شده که باعث شده سهام آن از ابتدای سال 50 درصد سقوط کند. سهام این بانک که روز سه‌شنبه به کف تاریخی رسیده بود،‌ روز چهارشنبه به مدد برنامه‌های کمکی اعلام‌شده از سوی دولت آلمان رشد کرد.

بهار بورس در خزان
شاخص کل بورس تهران در نخستین هفته پاییز با رشد 849واحدی همراه بود تا قسمتی از افت یک ماه قبل خود را جبران کند. همان‌طور که انتظار می‌رفت با پایان یافتن شهریورماه و رفع نگرانی از تسویه اعتبارات بلندمدت کارگزاری‌ها، ارزش معاملات بورس جانی دوباره یافته است. انتشار خبر مذاکرات رنو با سایپا برای خرید سهام شرکت بن رو موجب افزایش تقاضا برای سهام شرکت‌های گروه خودرو و در پی آن ایجاد جو روانی مثبت بر بازار شده است. علاوه بر این، افزایش قیمت کالاهای اساسی در بازار جهانی که در پی عدم افزایش نرخ بهره آمریکا رخ داد و همچنین رشد بهای شکر در بازار جهانی، دو موضوع دیگری بود که بر رشد شاخص بورس در هفته گذشته تاثیرگذار بودند.
شاخص کل بورس تهران طی هفته گذشته با 1 /1 درصد رشد به افت یک‌ماهه خود پایان داد و به رقم 77 هزار و 300 واحد رسید. شاخص کل فرابورس نیز در هفته گذشته با رشد اندک 1 /0 درصدی همراه بود و نوسانی بین 807 واحد و 831 واحد داشت. همچنین، شاخص کل هم‌وزن نیز با رشد همراه بود و نزدیک به سه درصد رشد داشت که مهم‌ترین دلیل آن رشد شرکت‌های کوچک گروه قند و شکر بوده است. طی دو هفته گذشته افزایش بهای شکر در بازار جهانی موجب شده نرخ این محصول از سطح بیشینه چهار سال اخیر فراتر رود، و تقاضا برای خرید سهام تولیدکنندگان داخلی افزایش یابد. شاخص گروه قند و شکر و وسایل ارتباطی در هفته گذشته 3 /13 درصد رشد داشتند و در بین تمام صنایع بهترین بازده را ثبت کرده‌اند. در گروه قند و شکر، شرکت‌های شهد، قند چهارمحال و قند مرودشت بیش از 24 درصد رشد داشته‌اند.
در هفته مذکور، پس از دو صنعت گفته‌شده، صنعت زغال‌سنگ با رشد 10درصدی، بیشترین رشد را داشت. در این گروه، شرکت زغال‌سنگ نگین طبس که طی دو هفته گذشته رشد قیمتی حدود 50درصدی را تجربه کرده بود در پی درخواست سازمان بورس اقدام به شفاف‌سازی کرد و تاکید کرد آخرین پیش‌بینی صورت‌های مالی این شرکت کماکان پابرجاست. این شرکت در آخرین گزارش مالی خود بر اساس عملکرد سه‌ماهه، پیش‌بینی سود هر سهم منتهی به پایان اسفند 95 را با سرمایه 150 میلیاردریالی به طور خالص 82 درصد اعلام کرد که در دوره سه ماه نخست سال موفق به پوشش 22 درصدی از این رقم شد. علاوه بر این فروش شرکت در مقایسه با مدت مشابه سال قبل با افزایش 6 /9درصدی مواجه بوده است. به نظر می‌رسد افزایش قیمت جهانی زغال‌سنگ تا حدی سبب افزایش تحرک این گروه شده است. هرچند که هنوز مشخص نیست این افزایش قیمت تا چه حد در شرکت‌های فولادی پذیرفته خواهد شد.

رشد بهای جهانی فولاد
همچنین، در هفته گذشته افزایش قیمت زغال‌سنگ موجب رشد نرخ فولاد در بازارهای جهانی شد اما با توجه به اینکه بیشتر شرکت‌های ایرانی برای تولید فولاد از روش احیا (گاز طبیعی) استفاده می‌کنند، رشد قیمت زغال‌سنگ و در نتیجه افزایش بهای تمام‌شده فولادسازان سایر کشورها، می‌تواند برای فولادسازان ایرانی مزیت رقابتی قلمداد شود. طی سال‌های اخیر رکود داخلی موجب افزایش صادرات فولادسازان داخلی شده و حال در شرایط جدید، مزیت رقابتی ایجادشده می‌تواند شرکت‌هایی همچون فولاد مبارکه را در وضعیت بهتری قرار دهد. صنعت فلزات اساسی در هفته گذشته با بازدهی 5 /2 درصد همراه بود که در این گروه فولاد مبارکه اصفهان بازدهی پنج‌درصدی را نصیب سهامداران خود کرد.
همچنین، در هفته مورد بررسی، سه صنعت لیزینگ با بازدهی منفی سه درصد و بیمه بازنشستگی و استخراج نفت با بازدهی منفی 6 /2 درصد بدترین بازده را در هفته مورد بررسی ثبت کردند.
علاوه بر این، طی هفته گذشته در بین تمام شرکت‌ها، بیشترین بازده هفتگی مربوط به شرکت ماشین‌سازی نیرومحرکه بود. سهامداران این شرکت اخیراً افزایش سرمایه 275 درصدی را از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌های این شرکت تصویب کردند. ارزش سهام تمحرکه طی هفته گذشته 3 /65 درصد رشد داشته است.
به علاوه، شرکت کشت و دام گلدشت نمونه اصفهان که چهارشنبه هفته گذشته برای اولین بار در فرابورس عرضه شد، در تمامی روزهای هفته گذشته با صف خرید همراه بود و بیش از 27 درصد رشد داشت.

افت جزیی در بانکی‌ها
در گروه بانکی نیز بازار همچنان در انتظار گزارش‌های حسابرسی‌شده عملکرد سال 94 بانک‌های سه‌گانه ملت، تجارت و صادرات است. شاخص این گروه در هفته گذشته تغییر چندانی نداشته و با افت 1 /0 درصد روبه‌رو بوده است. علاوه بر این، در هفته مورد بررسی در گروه مذکور، سهام شهر آفتاب و 60 درصد سهام شهروند به بانک شهر واگذار شد که با مخالفت بسیاری از کارشناسان و برخی از اعضای شورای شهر مواجه شد. آنها معتقد بودند واگذاری دو مجموعه بزرگ تجاری و خدماتی به بانک شهر به معنی گسترش شرکت‌داری این بانک بوده و این در حالی است که رئیس‌جمهور و بسیاری از مسوولان عالی‌رتبه بارها بر ضرورت خروج بانک‌ها از بنگاهداری تاکید کرده‌اند.

مذاکرات رنو با سایپا
در هفته منتهی به هفت مهر، در پی انتشار خبر مذاکرات رنو با سایپا برای خرید سهام شرکت بنیان توسعه صنعت خودرو (بن رو)، تقاضا برای خرید شرکت‌های این گروه به خصوص شرکت‌های گروه سایپا افزایش یافت و موجب رشد ارزش سهام آنها در ابتدای هفته گذشته شد. هرچند در ادامه با توجه به عرضه‌های سنگین، معاملات آن در محدوده منفی انجام شد اما در آخرین روز هفته مجدداً با افزایش تقاضا مواجه شده به طوری که سایپا به‌رغم معاملات پرحجم، با صف خرید به کار خود پایان داد. شاخص گروه خودرو طی هفته گذشته بازدهی 3 /5درصدی را ثبت کرد. دو نماد سایپا و خودرو نیز در هفته گذشته بازدهی 3 /9درصدی و 5 /4درصدی را برای سهامداران خود به ارمغان آوردند.
در هفته گذشته صنعت سیمان نیز با بازدهی 4 /2درصدی همراه بود. کارشناسان جذابیت قیمت را دلیل عمده اقبال این صنعت در بازه مورد بررسی می‌دانند. در عین حال، اخباری همچون سهمیه‌بندی تولید سیمان در داخل کشور و از سرگیری صادرات به عراق و آفریقا نیز از دیگر عواملی است که موجبات رشد این گروه را فراهم کرده است. در عین حال، هیچ تحول بنیادی در صنعت سیمان دیده نمی‌شود و در نتیجه به نظر نمی‌رسد نوسانات مثبت این صنعت در هفته گذشته تداوم چندانی داشته باشد.
متوسط ارزش کل معاملات روزانه در اولین هفته مهرماه بیش از 39 درصد افزایش داشت که بیش از 21 درصد آن را گروه خودرو و ساخت قطعات تشکیل داده است. معاملات پرحجم سایپا نیز موجب شد این شرکت بیشترین ارزش معاملات هفتگی را داشته باشد.
در آخرین روز هفته گذشته، تعداد 12 میلیون، معادل 10 درصد از سهام شرکت شیر پاستوریزه پگاه گلستان برای اولین بار در فرابورس با نماد غگلستا و قیمت 476 تومان عرضه شد. این شرکت که در زمینه تولید محصولات لبنی فعالیت می‌کند، در سه‌ماهه ابتدایی امسال به ازای هر سهم 236 ریال سود محقق کرده و سود سال مالی 95 را برای هر سهم 722 ریال برآورد کرده که 13 درصد بیشتر از سود محقق‌شده سال قبل است. در عین حال در هفته گذشته، با درج نماد «آپ» برای شرکت آسان پرداخت به‌عنوان پانصدمین شرکت پذیرفته‌شده در بخش «کامپیوتر و فعالیت‌های مربوط به آن»، این شرکت ۷۵ میلیاردتومانی آماده عرضه اولیه 10 درصد سهام در روزهای آینده شد. بدین ترتیب به نظر می‌رسد تا میانه‌های اولین ماه پاییز باید منتظر خبر عرضه اولیه این سهم نیز باشیم.

افزایش یک سطحی دلار
در هفته گذشته بهای دلار تقریباً در اکثر روزها روند صعودی داشت و در انتهای هفته نسبت به ابتدا،‌ یک سطح بالاتر آمد. بهای دلار در بازار آزاد در انتهای هفته گذشته حدود سه هزار و 575 تومان گزارش شد. به گفته فعالان، بالا بودن ارزش این ارز در منطقه سلیمانیه عراق و رشد جزیی نرخ حواله درهم دو عامل خارجی حمایت‌کننده از قیمت دلار در بازار داخلی بودند. در کنار این، تحرکات معامله‌گران آتی نیز در افزایش قیمت نقش داشت. با این حال پیش‌بینی می‌شود در هفته‌های آتی، دلار در این کانال متوقف شود، زیرا عوامل کاهشی نیز قیمت دلار را به تعادل خواهد رساند. در روز چهارشنبه ارزش دلار در مناطق همسایه فاصله چندانی با بازار داخلی نداشت. از آن‌سو، نرخ حواله درهم نیز نوسان چندانی را تجربه نکرد. به این ترتیب، بازار داخلی از سوی بازارهای همسایه تحریک نشد.

دراین پرونده بخوانید ...

دیدگاه تان را بنویسید